DeepSeek’in yeni yatırım turunda pay bulmak zorlaşınca yatırımcılar dolaylı fon yapılarına yöneldi. Bazı araçlarda giriş ücreti yüzde 15’i aşarken kârdan alınan pay yüzde 40’a kadar çıkıyor; hisseler ise beş yıl kilitli kalıyor.
09 Eylül 2026 08:53 09 Eylül 2026 08:56 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!Çinli yapay zekâ şirketi DeepSeek’e yatırım talebi, doğrudan hisse erişiminin sınırlı kalmasıyla yeni bir dolaylı yatırım piyasası yarattı. Yatırımcılar, ağır ücretlere ve oy hakkı olmamasına rağmen şirkete ortak olmanın yolunu arıyor.
Doğrudan pay bulamayan yatırımcı ara kapılara yöneldi
DeepSeek’in yeni finansman turunda yatırım öncesi değerlemesi yaklaşık 71 milyar dolara ulaşırken şirkete doğrudan yatırım yapabilecek pay miktarı sınırlı kaldı.
Yoğun talep bunun üzerine farklı yatırım kuruluşlarının DeepSeek hisselerine dolaylı erişim sağlayan özel amaçlı yatırım şirketleri kurmasına yol açtı.
Bu yapılarda yatırımcı doğrudan DeepSeek hissesi almıyor. Bunun yerine DeepSeek’e yatırım yapma hakkı bulunan bir yatırım aracına ortak oluyor. Bazı durumlarda bu aracın kendisine yatırım yapan ikinci ve hatta üçüncü katman yapılar kuruluyor.
Ortaya çıkan yapı, klasik özel şirket yatırımından farklı olarak DeepSeek hisselerine erişimin kendisinin de alınıp satılan değerli bir ürüne dönüşmesine yol açtı.
Buradaki “gölge piyasa” ifadesi yasadışı bir piyasayı değil, DeepSeek’in doğrudan finansman turunun dışında oluşan çok katmanlı ve dolaylı yatırım zincirini ifade ediyor. Şirketin bu yapıların kurulmasında doğrudan rolü bulunmuyor.
Giriş ücreti katman büyüdükçe yüzde 15’i geçiyor
Yatırım talebinin ulaştığı boyut en açık biçimde aracılık ücretlerinde görülüyor.
DeepSeek’e doğrudan yatırım hakkına sahip ilk katmandaki özel yatırım araçlarının yaklaşık yüzde 6 giriş ücreti istediği belirtiliyor. Bunlara yatırım yapan ikinci katmandaki yapılarda oran yüzde 8 seviyesine kadar yükseliyor.
Doğrudan hisseye daha uzak yatırım araçlarında ise giriş ücreti yüzde 15’i aşabiliyor.
Buna ek olarak yatırımcıdan elde edilen kazancın yüzde 40’ına kadar performans payı alınabildiği belirtiliyor. Benzer özel yatırım yapılarında yaygın kabul edilen ücretlerin yaklaşık yüzde 2 giriş ücreti ve yüzde 20 kâr payı seviyesinde olması farkın büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Bazı yatırım araçlarında asgari yatırım tutarının 10 milyon yuan seviyesine kadar çıktığı belirtiliyor.
Böylece yatırımcı yalnızca DeepSeek’in değer kazanacağına değil, yüksek giriş maliyetlerini ve kâr paylaşımını aşacak kadar güçlü bir değer artışı yaşanacağına da güvenmek zorunda kalıyor.
Beş yıl kilit var, oy hakkı yok
DeepSeek’e yönelik talebin dikkat çekici taraflarından biri, şirketin yatırımcılara oldukça sıkı koşullar sunmasına rağmen ilginin azalmaması.
Yeni yatırım turuna giren yatırımcıların hisselerini beş yıl boyunca satamaması öngörülüyor. Çoğu dış yatırımcı aynı zamanda şirket yönetiminde oy hakkına sahip olmayacak.
Buna rağmen yatırımcıların pay almak için yarışması, DeepSeek’in gelecekteki değerine ilişkin beklentilerin ne kadar yükseldiğini gösteriyor.
Şirketin kurucusu Liang Wenfeng’in de yatırımcı listelerini yakından incelediği ve payların kimlerin eline geçtiğini kontrol etmeye çalıştığı belirtiliyor.
Çok katmanlı yatırım araçlarının hızla çoğalması, özellikle gelecekte yapılabilecek bir halka arz öncesinde şirketin ortaklık yapısının karmaşıklaşması riskini beraberinde getiriyor.
Değerleme bir ayda yaklaşık 19 milyar dolar arttı
DeepSeek yatırım iştahındaki hız yalnızca dolaylı piyasanın oluşmasında değil, şirketin değerlemesinde de görülüyor.
Şirket yaklaşık bir ay önce gerçekleştirdiği finansman turunda yaklaşık 7 milyar dolar kaynak toplamış ve 52 milyar dolar civarında değerlenmişti.
Yeni turdaki yaklaşık 71 milyar dolarlık yatırım öncesi değerleme, şirket değerinin yalnızca bir ay içerisinde yaklaşık 19 milyar dolar yükseldiğini gösteriyor.
Artış yaklaşık yüzde 37’ye karşılık geliyor.
DeepSeek’in ilk büyük dış finansman turunda kurucu Liang Wenfeng’in yanı sıra Tencent, CATL, JD.com ve NetEase gibi Çin’in büyük teknoloji ve sanayi grupları da yatırımcılar arasında yer almıştı.
Şirketin büyüyen finansman ihtiyacının arkasında yapay zekâ altyapısına yapılan dev harcamalar bulunuyor. DeepSeek’in bu yıl altyapı için yaklaşık 1,6 milyar dolar harcadığı, bunun geçen yılın yaklaşık 10 katına karşılık geldiği belirtiliyor.
Yatırımcıların asıl hesabı halka arz
Yatırımcıların beş yıllık kilit süresini, yüksek aracılık ücretlerini ve oy hakkı bulunmamasını kabul etmesinin temel nedenlerinden biri DeepSeek’in gelecekte halka açılacağı beklentisi.
Şirketin gelir tarafındaki hızlı büyümesi de bu beklentiyi destekliyor. DeepSeek’in tekrarlayan gelirlerinin yıllıklandırılmış karşılığının son dönemde yaklaşık 500 milyon dolara ulaştığı belirtiliyor.
DeepSeek’in yapay zekâ modellerinin ABD’li rakiplerle daha düşük maliyetlerle rekabet edebilmesi, şirketi Çin’in yapay zekâ yarışındaki en önemli şirketlerinden biri haline getirdi.
Ancak yatırımcıların bugün ödediği yüksek bedel, gelecekte güçlü bir halka arz veya yeni değerleme artışları gerçekleşeceği varsayımına dayanıyor.
DeepSeek hisselerine erişebilmek için oluşan çok katmanlı piyasa bu nedenle yalnızca şirkete yönelik ilgiyi değil, yapay zekâ yatırımlarında risk iştahının ne kadar yükseldiğini de gösteriyor.
Şirketin halka arz yolunda ilerlemesi halinde asıl sınav, bugün yüzde 15’i aşan ücretleri ve yüzde 40’a varan kazanç paylarını göze alan yatırımcıların beklentilerinin karşılanıp karşılanmayacağı olacak.
Kaynak: HABER MERKEZİ
borsa çin teknoloji
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.