Euronews özel: İtalya 10 euronun altındaki dijital euro ödemelerinde sıfır komisyon öneriyor

Banka sektöründen bir kaynağın Euronews’e verdiği bilgiye göre bu girişim, özellikle Avrupa Merkez Bankası (AMB) olmak üzere merkez bankacılığı çevrelerinde olumlu karşılanıyor.

Dijital euro, nakdi tamamlaması beklenen dijital bir ödeme aracı; AMB, gerekli düzenlemelerin bu yıl kabul edilmesi halinde, olası ilk ihraca 2029’da hazır olmayı hedefliyor.

Avrupa, başta Visa ve Mastercard olmak üzere ağırlıklı olarak ABD merkezli ödeme sistemlerine bağımlı olduğu için, AB ödemelerde daha büyük stratejik özerklik peşinde ve dijital euro olası çözümlerden biri olarak görülüyor.

Bu para biriminin yasal ödeme aracı statüsü olacak; yani bazı istisnalar dışında işletmelerin bunu kabul etmesi gerekecek. Bu nedenle yasa koyucular, yeni dijital paranın devreye girmesiyle küçük işletmelerin dezavantajlı duruma düşmemesi için, ücretlerin piyasa katılımcıları arasında nasıl dağıtılacağını müzakere ediyor.

Ücretlerin piyasa katılımcıları arasında dağıtılmasına ilişkin ve "kompanzasyon modeli" olarak bilinen düzenleme, bir cüzdanda tutulabilecek azami dijital euro miktarını ifade eden "tutma limitleri"yle birlikte Brüksel’deki müzakerelerin en hassas başlıkları arasında yer alıyor.

“Teklif, özellikle küçük işletmeler için geçerli olmak üzere düşük tutarlı işlemlerde hizmet bedelinin üst sınırının 0,02 euro olarak belirlenmesi. Ama fiiliyatta sonuç zaten bu olacağı için net sıfırı da değerlendirmeye açığız” diye konuştu bir AB diplomatı, isminin açıklanmaması kaydıyla Euronews’e.

Aynı diplomat, “Böyle bir çözüm çerçeveyi de sadeleştirir” diye ekledi.

Euronews’ün müzakerelere ilişkin gördüğü iç belgeler, ücret yapısının geçici olacağını ve AMB’ye, uygun görülmesi halinde yeni bir model önermeden önce yeterli veri toplama imkanı tanıyacağını gösteriyor. Ödeme ücretlerine ilişkin daha iyi verilere duyulan ihtiyaç, Avrupa Sayıştayı tarafından da vurgulandı. Kurum, 2025 tarihli bir raporunda, ödemeler piyasasındaki mevcut fiyat müdahalelerinin etkisini etkin biçimde izlemek için Avrupa Komisyonu’nun, işletmelerden alınan hizmet bedelleri ve maliyetlere dair yeterli veriye sahip olmadığını tespit etti.

Diğer müzakere belgeleri, küçük işletmelerin, uluslararası ödeme sistemleri karşısında daha zayıf pazarlık gücüne sahip oldukları için genellikle büyük şirketlerden daha yüksek ücretler ödediğine işaret ediyor. Bu sistemler, özellikle yaygın kullanıldıklarında, işletmelerin vazgeçmesinin zor olduğu araçlar. AMB’nin bir analizine göre küçük işletmeler, büyük işletmelerden üç ila dört kat daha fazla ücret ödeyebiliyor.

Euronews’ün gördüğü bir iç belgeye göre konu, Brüksel’deki bir sonraki müzakere turunda üye devletler, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu tarafından ele alınacak.

Müzakereciler, ek görüşmeler için 10 Eylül Perşembe günü Brüksel’de yeniden bir araya gelecek.