YAYINLAMA 08 Eylül 2026 13:03
GÜNCELLEME 08 Eylül 2026 13:06
Eski ABD Savunma Bakanı ve CIA Direktörü Leon Panetta, ABD ile İran arasındaki silahlı çatışmanın çözüme ulaşmadan 6 ay daha devam edebileceğini söyledi.
Orta Doğu Enstitüsü Kıdemli Uzmanı Ross Harrison ise tarafların baskı yoluyla müzakereden daha fazla kazanım sağlayabileceklerine inandıkları sürece diplomatik çözüm beklemediğini belirtti.
Taraflar sahada müzakere ediyor
Harrison, ABD ile İran arasındaki mevcut etkileşimi "savaş alanında müzakere" olarak nitelendirdi. Gerçek bir diplomasi sürecinin başlayabilmesi için iki tarafın da görüşme masasına oturmanın devam eden baskıdan daha iyi sonuç vereceğine inanması gerektiğini söyledi.
İran'ın imzalanan mutabakattaki şartlara uymaya çalıştığını ve söz konusu belgeyi önemli bir koz olarak gördüğünü belirten Harrison, Washington'ın ise bu kozu zayıflatmaya veya tamamen ortadan kaldırmaya çalıştığını ifade etti.
ABD'nin askeri baskıdan çok ekonomik baskıya yönelmeye başladığını kaydeden Harrison, Tahran'ın devre dışı bırakılmamak için buna karşı koyduğunu söyledi. İran'ın, Trump yönetimi tarafından kurulduğunu düşündüğü tuzaktan çıkmak amacıyla gerilimi tırmandırabileceğini belirtti.
Harrison'a göre sahadaki durum gelecek bir veya iki gün içinde değişmezse gerçek bir müzakere kanalının açılması beklenmiyor.
Panetta uzun süreli savaş riski görüyor
2011-2013 yılları arasında Pentagon'un, 2009-2011 döneminde ise CIA'in başında bulunan Panetta, ABD ile İran'ın savaşı sona erdirecek çok az seçeneğin bulunduğu ağır bir çıkmaza girdiğini söyledi.
Trump yönetiminin Orta Doğu'da uzun süreli bir savaşa sürüklenme riski taşıdığını belirten Panetta, çatışmanın Irak ve Afganistan gibi bölgede "başarısız bir savaşa" dönüşebileceğini savundu.
Panetta, ABD'nin rakiplerinin Washington'ın ülkeyi savunmak için askeri kapasitesini etkili biçimde kullanma yeteneğinde zayıflık gördüğünü ifade etti.
Trump'ın önünde üç seçenek
Panetta'ya göre ABD Başkanı Donald Trump kendisini hareket alanı daralmış bir konuma getirdi. Trump'ın önündeki ilk seçenek, savaşın başarısız olduğunu kabul ederek geri çekilmek. Ancak Panetta bu ihtimali oldukça düşük görüyor.
İkinci seçenek, iki tarafın daha tehlikeli bir savaşın başlamasından kaçınmaya çalışırken müzakereyi ve teslim olmayı reddederek karşılıklı saldırıları sürdürmesi. Panetta, bu yolun uzun süreli bir savaşa neden olacağını düşünüyor.
Üçüncü seçenek ise ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ele geçirerek İran'ı Washington'a karşı sahip olduğu "en tehlikeli kozdan" mahrum bırakması.
Büyük çaplı saldırılardan ekonomik baskıya geçiş
ABD ile İsrail, 28 Şubat'ta İran'a karşı savaş başlattı. Washington ile Tahran haziran ayında Lübnan dahil tüm cephelerde derhal ateşkes öngören bir mutabakat zaptı imzaladı.
ABD, İran'ı küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 25'inin ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaları ihlal etmekle suçlayarak 8 Temmuz gecesi geniş çaplı saldırılara yeniden başladı.
Trump yönetimi son dönemde İran'a karşı geniş çaplı güç kullanımının sona ereceği ve bunun yerine yaptırımlar üzerinden ekonomik baskıya geçileceği yönünde mesajlar verdi.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.