OVP’de 52 maddelik maraton

OVP’de 52 maddelik maraton

Ekonomiden yargıya, kamu yönetiminden sağlığa, eğitimden yeşil ve dijital dönüşüme kadar geniş bir alanı kapsayan 52 reform niteliğindeki düzenleme, Orta Vadeli Program’a alındı. Yatırımcı risk takip sisteminden Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu’na, dijital Türk lirasından sosyal konut ve mesleki eğitime kadar uzanan düzenlemelerin 3’er aylık dönemlerle izlenerek önümüzdeki bir yıl içinde tamamlanması hedefleniyor.

08 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Ferit PARLAK
ferit.parlak@dunya.com

Orta Vadeli Program’da ya­pısal dönüşüm başlıkla­rında 52 düzenleme için takvim belirlendi. Maddeler içeri­sinde bir önceki OVP döneminde başlayan çalışmalar olduğu gibi ta­rım, yapay zekâ, kamu ihaleleri, ka­yıt dışılıkla mücadele, sosyal gü­venlik, sağlık, yüksek teknoloji ya­tırımları, yeşil dönüşüm, mesleki eğitim ve dijital devlet alanlarında da kapsamlı düzenlemeler yapıla­cak. Öncelikli adımlar arasına alı­nan, sanayide yüksek katma değer­li dönüşümün desteklenmesi, kri­tik teknolojilerde yerli kapasitenin ve stratejik sektörlerin geliştiril­mesi, işgücünün beceri uyumunun iyileştirilmesinin yanı sıra, kayıt dışılıkla mücadele ve denetimler­de etkinliğin artırılması, sosyal gü­venlik sisteminin mali sürdürü­lebilirliğinin sağlanması da mad­deler arasında sıralandı. Ayrıca, KVKK’nın AB’nin GDPR düzenle­mesiyle uyumunun tamamlanma­sı piyasa gözetim ve denetiminin tek çatı altında güçlendirilmesi de programın içinde yer aldı. Söz ko­nusu düzenlemeler 3 ayda bir iz­lenecek ve 1 yıl içerisinde tamam­lanacak. OVP’de ayrıca 3 yıllık yol haritasında Eximbank’tan yeni ne­sil desteklere kadar farklı hedef ve çalışmalarda var.

Yatırımcı risk takip sistemi kuruluyor

Bu kapsamda, ilk olarak sermaye piyasalarında yatırımcı ve yatırım kuruluşları kaynaklı risklerin bü­tüncül izlenmesi, sistemik riskle­rin tespiti ve erken uyarı amacıyla Yatırımcı Risk Merkezi kurulacak ve Yatırımcı Risk Takip Sistemi oluşturulacak. İş ve yatırım süreç­lerine dair iş ve işlemler, kurulacak Tek Durak Ofis aracılığıyla en aza indirilecek.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Ko­runması Kanunu (KVKK)’nun Av­rupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlaştırma süreci tamamlanacak.

Yargılama süreçlerinin etkinleş­tirilmesi ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin daha da güç­lendirilmesi sağlanacak.

İhtisas mahkemeleri kurulacak

Adalete erişimin ve makul süre­de yargılanma hakkının geliştiril­mesi amacıyla dijital çözüm plat­formları, çevrim içi uyuşmazlık ve elektronik duruşma yöntemleri geliştirilecek. Etki analizi yapıla­rak belirlenen yeni ihtiyaç alanla­rında ihtisas mahkemeleri oluştu­rulacak. İcra ve iflas mevzuatı gü­nümüz şartları göz önüne alınmak suretiyle güncellenecek.

Piyasa gözetim ve denetim kurumu geliyor

Farklı idareler tarafından yürü­tülen piyasa gözetim ve denetim faaliyetlerinin toplulaştırılması, uygulama yeknesaklığının sağlan­ması ve mükerrerliklerin engellen­mesi amacıyla Piyasa Gözetim ve Denetim Kurumu kurulacak. Yatı­rım süreçlerinin izlenmesi, koordi­nasyonu ve etkin yönetimine yöne­lik dijital altyapı güçlendirilecek.

İthalat bağımlılığını azaltacak mevzuat düzenlemesi

Güneş ve rüzgâr enerjisi gibi ke­sintili yenilenebilir enerji kaynak­larından sağlanan elektrik üreti­minin şebekeye etkin şekilde en­tegrasyonunun sağlanması ve sistem güvenliğinin güçlendiril­mesi amacıyla elektrik enerjisi de­polama kapasitesi artırılacak. Kri­tik ve stratejik minerallerde ithalat bağımlılığını azaltmak ve yerli üre­timi desteklemek amacıyla mev­zuat düzenlemeleri yapılacak.

Organize Tarım Bölgeleri’nin kurulması hızlandırılacak

Tarımsal üretimde verimlilik ve rekabet gücünün artırılması ama­cıyla üretim, işleme ve lojistik alt­yapısının bütünleşik olarak plan­landığı Organize Tarım Bölgeleri kurulması hızlandırılacak ve yay­gınlaştırılacak. Kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan verilerin yapay zekâ uygulamalarında kulla­nılabilecek standartlara uygun şe­kilde hazırlanmasına yönelik sü­reçler oluşturulacak.

Yerli üreticiler için eylem planları hazırlanacak

İmalat sanayii, enerji, tarım, sağ­lık ve ulaştırma alanlarında arz gü­venliğini güçlendirmek üzere kri­tik alanlarda teknoloji geliştirme başta olmak üzere yerli üretimi destekleyici eylem planları hazır­lanarak Ekonomi Koordinasyon Kurulunun değerlendirme ve ka­rarına sunulmak üzere SBB’ye ile­tilecek. Dar gelirlilere, engellilere ve yeni evlenecek gençlere yöne­lik sosyal konut yapımı hızlandırı­lacak, kira artışını sınırlandırmak ve barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla kiralık sosyal konut im­kânı yaygınlaştırılacak. Kaynak kullanımında etkinliğin artırılma­sı amacıyla harcamalar sistematik olarak gözden geçirilmeye devam edilecek, verimsiz harcama alanla­rı tasfiye edilecek.

Kamu ihale mevzuatı değişecek

Kamu ihale mevzuatı uluslara­rası norm ve standartlara uyumlu olacak şekilde dijitalleşmeyi, yeni­likçiliği ve sürdürülebilirliği des­tekleyen ve önceleyen satın alma yaklaşımıyla güncellenecek, sek­törel kamu alımları düzenlemesi hayata geçirilecek. Kamulaştırma yapılan yerlerin iskânında ve yer­leşim yeri seçiminde kamu harca­malarını asgariye indirmeye yöne­lik tedbirler alınacak ve hak sahip­liğine ilişkin iskân mevzuatında düzenleme yapılacak. Vergilerin tam ve zamanında ödenmesinde etkili olan mükellef davranışları ve vergiye uyum sorunları analiz edi­lerek uyum düzeyi artırılacak.

Kayıt dışılıkla mücadele yapay zekâ, büyük veri gibi teknolojik im­kânlarla desteklenen risk analiz faaliyetleriyle ve tüm ilgili tarafla­rın etkin katılımıyla yürütülecek, vergisel hatalar asgari düzeye indi­rilecek. Prim tabanını genişletmek üzere kayıt dışı istihdam ve ücretle mücadelede veri analizine dayalı risk odaklı denetim faaliyetleri ar­tırılacak.

Sağlık tesislerine düzenleme

Birinci basamak sağlık tesisle­ri nitelik ve nicelik olarak gelişti­rilerek bu birimlere başvuran ki­şilerin koruyucu, önleyici, tedavi edici sağlık hizmetlerini bütüncül olarak alabilmesi, böylece ikinci ve üçüncü basamak sağlık merkezle­rine başvuruların azaltılması sağ­lanacak. Sağlık hizmetlerine erişi­mi kısıtlamadan finansal sürdürü­lebilirliği sağlamak amacıyla, veri analizi yoluyla geri ödeme kriter­leri incelenecek, değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırıla­cak ve hızlı artış gösteren gruplar­da harcamaların etkinleştirilme­si sağlanacak. Kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teş­vik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata geçirilerek sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği güçlendirilecek.

Prim borçlarının takip ve tahsilatı etkinleştirilecek

Yüksek Teknoloji Yatırım Prog­ramı kapsamında öncelikli tek­noloji alanlarına yönelik büyük ölçekli yatırımlar, proje bazlı özelleştirilmiş mekanizmalar yo­luyla desteklenecek. YTAK Prog­ramı üretken sektörlerde ihraca­tı destekleyici ve yüksek katma değerli ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım teşvik sistemiy­le bütünleşik bir biçimde seçici ve odaklı olarak daha etkin uygulan­maya devam edilecek ve katma de­ğeri yüksek nitelikli olup görece daha küçük ölçekli imalat sanayii yatırımlarını kapsayacak şekilde yeni bir uygulama alanı geliştirile­cek. Türkiye Emisyon Ticaret Sis­temi (TR ETS)’nin Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Meka­nizması ile uyumu güçlendirilerek emisyon yoğun sektörlerin yeşil dönüşümü ve ihracat rekabetçili­ği desteklenecek. Uluslararası kar­bon piyasalarına katılıma yönelik uygulama çerçevesi geliştirilecek, CORSIA yükümlülüklerinin kar­şılanması ve karbon kredilerinin kullanımına yönelik altyapı ve dü­zenlemeler gerçekleştirilecek.

Lojistik sektöründe ağır ticari araçların elektrifikasyonunu des­teklemek üzere yüksek kapasiteli şarj istasyonları ulusal planı hazır­lanacak. Yerel yönetimlerin enteg­re atık yönetim tesislerinin sürdü­rülebilirliğini ve etkin işletilmesi­ni sağlayacak yeni bir mekanizma geliştirilecek.

Yapay zeka mevzuatı gelecek

Yapay zekâ alanında Avrupa Birliği ile uyum gözetilerek ulu­sal mevzuat altyapısı geliştiri­lecek. Kamuda dijital dönüşümü hızlandırmak ve yeni nesil dijital teknolojilerden daha etkin şekil­de faydalanmak üzere dijital dev­let kurumsal mimarisine yönelik mevzuat altyapısı oluşturulacak. Stratejik sektörlerde uluslarara­sı akreditasyona sahip test ve uy­gunluk değerlendirme altyapıları geliştirilecek. Eğitimin tüm kade­melerinde müfredatın ve altyapı­nın dijital dönüşüme yönelik geliş­tirilmesi sağlanacak, süreç odaklı ve yeterlik temelli bir dijital ölçme değerlendirme sistemi kurulacak. Ortaokul ve lise düzeyinde gelişti­rilecek mesleki ilgi, değer ve beceri envanterleri yardımıyla öğrenci­leri kendilerine uygun mesleklere yönlendirecek nesnel bir mekaniz­ma oluşturulacak.

Ortaöğretim öğrencilerinin eği­tim süresi içinde mesleki eğitim merkezlerine kayıt olarak mes­leki beceriler edinmelerinin sağ­lanması amacıyla çerçeve öğre­tim programı hazırlanacak ve ilgili mevzuatta düzenleme yapılacak.

Sanayi bölgeleri, lojistik mer­kezler ve limanların demiryolu ağına bağlantısını sağlayacak ilti­sak hatları önceliklendirilerek ya­tırımlar hızlandırılacak.

Başta meslek yüksekokulları olmak üzere yükseköğretim kon­tenjanlarının kamu ve özel sektö­rün orta vadede ihtiyaç duyduğu işgücü ile uyumu güçlendirilecek. Mesleki ve teknik ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarına yö­nelik mezun takip sistemi oluştu­rulacak, işgücü piyasası perfor­mansları analiz edilecek ve kariyer destek mekanizması geliştirile­cek. Ulusal Yeterlilik Sistemi (UY­S)’nin eğitim ve istihdam politi­kaları ile etkin entegrasyonu güç­lendirilecek. Yeni nesil çalışma modellerine ilişkin mevzuat dü­zenlemelerinin etkin uygulanma­sı sağlanacak. İkincil mevzuat ça­lışmaları tamamlanarak güvenceli esneklik yaygınlaştırılacak.

Adil geçişin sağlanmasına yö­nelik yeşil ve dijital dönüşümden etkilenen sektör ve mesleklerde­ki işgücüne yönelik mesleki eğitim kursları ile işbaşı eğitim program­ları, ikiz dönüşümün gerektirdiği beceriler doğrultusunda tasarla­narak yaygınlaştırılacak. Başta ka­dınlar, gençler ve engelliler olmak üzere işgücü piyasasına daha et­kin katılımı sağlamak ve istihda­mı artırmak amacıyla aktif işgücü programları yürütülecek. İşgücü Uyum Programı, ne eğitimde ne is­tihdamda olan gençlerin mesleki eğitim, yetkinlik ve becerilerini gö­zeterek daha fazla faydalanmaları­nı sağlayacak şekilde uygulanacak. Yönetilen yönlendirilen fiyatların enflasyon tahmin ve hedefleriyle uyumu artırılacak. Gıda arz güven­liğinin güçlendirilmesi amacıyla stratejik tarım ürünlerinin üreti­minde arz-talep dengesi, yeterlilik düzeyleri, su kısıtı ve bölgesel üre­tim potansiyelleri dikkate alınarak uygulamadaki üretim planlaması sürdürülecek.

Finansta 4 adım var

Basel III Final (Basel IV) düzen­lemesine uyum sağlanması ama­cıyla, AB mevzuatı da göz önünde bulundurularak bankaların kamu­ya açıklama yükümlülükleri ile il­gili mevzuatta gerekli değişiklikler yapılacak ve uygulamaya geçirile­cek. Tasarruf finansman şirketle­rinin faaliyetlerine ilişkin süreçle­rin sağlıklı sürdürülmesi, dengeli bir şekilde büyümelerinin sağlan­ması ve müşterilerin menfaatleri­nin korunması amacıyla düzenle­meler yapılmaya devam edilecek.

Dijital Türk lirasının iktisadi, hukuki ve güvenlik boyutları ele alınarak kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılmasına yönelik alt­yapı çalışmaları tamamlanacak.

Yatırım hizmet ve faaliyetleri, yatırım kuruluşlarının kuruluş ve faaliyet esasları, aracı kurumların sermaye ve sermaye yeterliliği yü­kümlülükleri ile sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ile ödünç alma ve verme işlemleri­ne ilişkin düzenleyici çerçeve bü­tüncül biçimde gözden geçirilecek.

İhracat destekleri daha bütüncül bir yapıya geçecek

İhracatçıların küresel pazarlarda rekabet gücünün artırılması amacıyla finansmana erişim imkânları geliştirilecek, ihracat destekleri daha etkin ve bütüncül bir yapıda uygulanacak. Yüksek teknolojili, yüksek katma değerli, yeşil ve dijital dönüşüm odaklı ihracatın finansmanına öncelik verilecek, ihracatçıların finansman maliyetlerinin azaltılmasına ve finansman araçlarının çeşitlendirilmesine yönelik uygulamalar geliştirilecek. Ticaret ve lojistik altyapısının etkinlwiği artırılarak taşıma, depolama ve dağıtım süreçlerinin hızlandırılması ve maliyetlerin azaltılması sağlanacak, Türkiye’nin bölgesel ticaret ve lojistik bağlantılarındaki konumu güçlendirilecek.

Eximbank’ın iş modeli değişecek

Türk Eximbank’ın iş modeli ve kurumsal altyapısı uluslararası en iyi uygulamalar dikkate alınarak geliştirilecek, yüksek teknolojili ve katma değerli ihracatın finansmanında yeşil ve dijital dönüşüm önceliklendirilerek Türk Eximbank desteklerinin etkinliği artırılacak. İhracat destek mekanizmasının finansman araçlarıyla birlikte ele alınarak etkinliği artırılacak, İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi aracılığıyla ihracatçılar için kefalet yükü azaltılacak. Karbon fiyatlandırma mekanizmasının sektörler üzerinde oluşturacağı ilave maliyetlerin azaltılmasına yönelik ihracat finansman araçlarının çeşitliliği artırılacak.