Macaristan’da Milyarlarca Euroluk Hesaplaşma: Orban Dönemi Mercek Altında

Macaristan’da Başbakan Peter Magyar hükümeti, Viktor Orban döneminde hukuka aykırı biçimde el değiştirdiği öne sürülen kamu kaynaklarını araştırmak ve geri almak için yeni bir kurum oluşturdu. Ulusal Malvarlığının Geri Kazanılması ve Korunması Kurumu (NVVH), polis ve savcılık yetkileriyle soruşturma yürütebilecek ve dava açabilecek.

Deutsche Welle’nin haberine göre girişim, Magyar’ın seçim kampanyasındaki temel vaatlerinden birini hayata geçirmeyi amaçlıyor. Süreçte kamu varlıklarının kimlere, hangi koşullarda aktarıldığı ve bu işlemlerin hukuka uygunluğu incelenecek.

Ne Kadarlık Kamu Varlığı Araştırılacak?

Magyar, seçim kampanyasında yaklaşık 60 milyar euroluk bir tutardan söz etmişti. Haberde, tartışmalarda dile getirilen rakamların bunun üç katına kadar çıktığı belirtildi.

Ancak bu tutarlar, kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla belirlenmiş veya geri alınmış bir meblağı ifade etmiyor. İddialara konu kaynakların büyüklüğü ve hangi işlemlerin hukuka aykırı olduğu, incelemeler ve yargı süreçleriyle netleşecek.

Yeni Kurumun Yetkileri Neler Olacak?

Temmuz sonunda çıkarılan yasayla kurulan NVVH, geçmişte kamu kaynaklarının nereye aktarıldığını ve taşınmazlar dahil kamu varlıklarının nasıl kullanıldığını araştıracak.

İncelemeler için belirli bir başlangıç tarihi öngörülmese de çalışmaların ağırlıklı olarak Orban’ın 2010 sonrasındaki iktidar dönemine odaklanması bekleniyor.

Kurum, geçmiş işlemleri araştırmanın yanı sıra gelecekte kamu kaynaklarının ve mallarının hukuka uygun kullanımını da denetleyecek. Yalnızca parlamentoya karşı hesap verecek olan NVVH’nin yapılanması önümüzdeki haftalarda tamamlanacak.

Kurumun Başına Anna Unger Getirildi

Parlamento, yeni kurumun başına Budapeşte Eötvös Loránd Üniversitesi’nden 46 yaşındaki siyaset bilimci Anna Unger’i atadı. Siyasi sistemler, demokratik kurumlar ve parti finansmanı alanlarında çalışan Unger, yaklaşık 100 aday arasından çok aşamalı bir değerlendirmeyle seçildi.

Unger’in hukukçu olmaması ve yolsuzlukla mücadele alanında daha tanınmış isimlerin tercih edilmemesi tartışma yarattı. Hükümet temsilcileri ise seçimi, Unger’in kurumun çalışmalarına ilişkin kapsamlı yaklaşımıyla açıkladı.

Dört başkan yardımcısının görev yapacağı kurumda soruşturmalardan sorumlu başkan yardımcılığına savcı Katalin Tasnády getirildi.

Soruşturmalar Ne Zaman Sonuçlanacak?

Unger’in büyük yolsuzluk davalarında kurumun ilk altı yıllık görev dönemi içinde kesinleşmiş mahkeme kararları beklenmesine yönelik açıklaması da eleştirildi. Açıklama, hızlı sonuç isteyen kamuoyunda sürecin ne kadar uzayabileceğine ilişkin tartışmaları artırdı.

Başbakan Magyar ise atama kararını savunarak uzmanların Unger’i göreve uygun bulduğunu belirtti.

Siyaset bilimci Gabor Török’e göre kamu varlıklarının geri alınması ve geçmişteki usulsüzlük iddialarının soruşturulması, yeni hükümete duyulan güven açısından belirleyici olacak.