IEA Başkanı Fatih Birol: Elektriği bol ve ucuz üreten ülkeler öne geçecek

IEA Başkanı Fatih Birol: Elektriği bol ve ucuz üreten ülkeler öne geçecek

IEA Başkanı Fatih Birol, enerji yarışında dengelerin değiştiğini belirterek ülkelerin gelecekteki gücünü ucuz ve yeterli elektrik üretebilme kapasitesinin belirleyeceğini söyledi. Yapay zekâ, elektrikli araçlar ve klima kullanımının küresel elektrik talebini hızla büyüttüğüne işaret eden Birol, veri merkezlerinin enerji ihtiyacının artık dev ülkelerin tüketimiyle yarışacak boyuta ulaştığını vurguladı.

04 Eylül 2026 15:48 04 Eylül 2026 16:07 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji sisteminde dengelerin hızla değiştiğini belirterek, elektriğin yeni dönemin en önemli enerji kaynağı haline geldiğini söyledi. Birol, yapay zekâ, elektrikli araçlar ve klima kullanımındaki artışın elektrik talebini güçlü biçimde yükselttiğine dikkat çekti.

Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'nin (IGEXX 2026) açılışında konuşan Birol, dünya enerji haritasındaki değişimin Türkiye açısından da kritik sonuçları bulunduğunu ifade etti.

Enerji sisteminin iki "şah damarı" baskı altında

Rusya'dan Avrupa'ya uzanan doğal gaz boru hatları ile Hürmüz Boğazı'nı dünya enerji sisteminin iki önemli "şah damarı" olarak tanımlayan Birol, her iki güzergâhta da ciddi sorunlar yaşandığını belirtti.

Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin ülkeleri enerji politikalarını, ticari ilişkilerini ve teknoloji tercihlerini yeniden değerlendirmeye yönelttiğini söyleyen Birol, Türkiye'nin jeopolitik konumu nedeniyle bu dönüşümden doğrudan etkilendiğini kaydetti.

Enerji tarihinde dönemsel dönüşümler yaşandığını anlatan Birol, Sanayi Devrimi'nde kömürün, son yarım yüzyılda ise petrol ve doğal gazın belirleyici olduğunu ifade etti. Petrol ve doğal gazın uzun süre kullanımda kalacağını vurgulayan Birol, elektriğin en hızlı büyüyen enerji türü olduğuna işaret etti.

"Şu anda en hızlı gelişen enerji türü elektrik. 2,5 yıl kadar önce 'Dünya elektrik çağına giriyor.' demiştim. Her şeyin elektriklendiği bir döneme giriyoruz. Elektriği fazla üreten, ucuz maliyetle üreten ülkeler diğerlerinden birkaç adım önde olacak."

Elektrik talebini üç unsur büyütüyor

Birol, küresel elektrik tüketiminin toplam enerji tüketiminden yaklaşık üç kat daha hızlı arttığını söyledi. Bu artışta yapay zekâ ve veri merkezleri, elektrikli araçlar ile klima kullanımındaki yükselişin öne çıktığını belirtti.

Dünya genelinde beş yıl önce satılan her 100 otomobilden yalnızca 5'inin elektrikli olduğunu hatırlatan Birol, bu yıl elektrikli araçların satışlardaki payının yüzde 30'a ulaştığını, yakın zamanda her iki otomobilden birinin elektrikli olmasının beklendiğini dile getirdi.

Türkiye'deki elektrik talebinin de son 10 yılda yıllık ortalama yüzde 5 yükseldiğini kaydeden Birol, bu eğilimin enerji yatırımları açısından önem taşıdığını vurguladı.

"Elektrik yoksa yapay zekâ yok"

Yapay zekânın yalnızca teknolojik değil, ekonomik, jeopolitik, savunma ve sanayi alanlarında da belirleyici bir unsur olduğunu ifade eden Birol, ABD ile Çin arasındaki rekabetin bu alanda yoğunlaştığını söyledi.

Yapay zekâ yarışında yazılımın yanı sıra veri merkezlerinin kesintisiz elektrik ihtiyacının da belirleyici olacağını belirten Birol, "Veri merkezlerinin 7 gün 24 saat elektriğe ihtiyacı var. Elektrik yoksa yapay zeka yok. Bir orta ölçekli veri merkezinin elektrik tüketimi 100 bin haneli bir şehre bedel" dedi.

Birol, ABD'deki beş büyük teknoloji şirketinin sadece bu yıl veri merkezlerine 700 milyar dolar yatırım yaptığını; bu tutarın petrol ve doğal gaz sektöründeki yatırımları aştığını ifade etti.

Yapay zekânın artan elektrik ihtiyacına rağmen enerji sistemine katkı da sunabileceğini belirten Birol, yenilenebilir kaynakların ve elektrik tüketim noktalarının çoğaldığı sistemlerde yapay zekâ sayesinde şebekelerin daha verimli yönetilebileceğini sözlerine ekledi.