40 trilyon dolarlık borç ve enerji krizi: Küresel tahvil piyasasında "savaş" alarmı

YAYINLAMA 04 Eylül 2026 12:23

GÜNCELLEME 04 Eylül 2026 12:30

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Küresel tahvil piyasalarında borçlanma maliyetlerini artıran ve getirileri yukarı çeken faktörler derinleşiyor. ABD Hazine tahvillerindeki dalgalanmanın arkasında; kontrol dışına çıkan kamu harcamaları, yapay zekâ yatırımlarını finanse etme amacıyla artan tahvil ihraçları ve Federal Rezerv’deki (Fed) liderlik değişimi yer alsa da yükselişin ana motoru jeopolitik gerilimler oldu.

İran odaklı savaşın enerji fiyatlarında yarattığı sert artış ve ABD-İran ateşkesinin sona ermesi, küresel piyasalarda enflasyonist baskıları yeniden tırmandırdı. Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarıyla birleşen bu süreç, taşımacılık, inşaat ve tarım sektörlerinin ana girdisi olan motorin fiyatlarını zirveye taşıdı. ABD’de perakende motorin fiyatlarının galon başına 5,68 doları aşarak rekor seviyelere yaklaşması, piyasaların enflasyon beklentilerini yukarı yönlü revize etmesine neden oldu.

​ABD borcu 40 trilyon doları aştı

​Tahvil piyasalarını baskılayan bir diğer kritik faktör ise büyüyen kamu borçları ve artan tahvil arzı. ABD'nin brüt borcunun ilk kez 40 trilyon dolar sınırını aşması, kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranını İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülen en yüksek seviyelere yaklaştırdı.
​Mali disipline ilişkin endişeler yalnızca ABD ile sınırlı kalmadı. Birleşik Krallık’ta yükselen tahvil getirileri hükümeti borç azaltma tedbirlerine yöneltirken, Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi vergi indirimi tartışmaları gölgesinde son 30 yılın zirvesine tırmandı. Artan belirsizlikler, küresel piyasalarda uzun vadeli borç riskini temsil eden "vade primi" transferlerini de hızla artırdı.

​Fed politikasındaki belirsizlik ve piyasa tepkisi

​Piyasalardaki satış baskısını şekillendiren dördüncü unsur ise merkez bankası politikaları oldu. Fed Başkanı Kevin Warsh’ın Jackson Hole toplantısında yaptığı değerlendirmeler, Fed'in enflasyonla mücadele kararlılığını vurgulasa da net bir "ileriye dönük yönlendirme" yapılmaması belirsizliği artırdı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in uzun vadeli tahvilleri geri alma planının etkisinin kısa sürmesiyle birlikte, uzun vadeli borçlanma maliyetleri üzerindeki küresel baskı devam ediyor.