Trump’tan Venezuela petrolünde dev hamle: ABD kontrolü neden artırıyor?

YAYINLAMA 03 Eylül 2026 11:08

GÜNCELLEME 03 Eylül 2026 11:38

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

ABD Başkanı Donald Trump ile Venezuela’nın geçici lideri Delcy Rodríguez arasında açıklanan yeni anlaşma, Venezuela’nın dev petrol rezervlerini yeniden dünya gündeminin merkezine taşıdı. Anlaşma kapsamında Pentagon’un North American Blue Energy Partners şirketinde yüzde 35 hisse alması planlanırken, şirkete yaklaşık 65 milyar varil petrol içerdiği tahmin edilen 17 sahada 100 yıllık sondaj imtiyazı verilmesi öngörülüyor.

ABD üretimin bir bölümünde öncelik kazanacak

Anlaşmaya göre ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu sahalardaki üretimin yüzde 20’sini maliyetine satın alabilecek. Kalan petrol için de öncelikli alım hakkı elde edecek. Venezuela hükümetinin ise 25 yıllık dönemde vergi ve telif gelirlerinden yaklaşık 200 milyar dolar elde etmesi planlanıyor. Trump, anlaşmanın ABD’de akaryakıt fiyatlarını aşağı çekmesini ve ülkenin Stratejik Petrol Rezervi’nin yeniden doldurulmasına katkı sağlamasını bekliyor.

Petrol var ama üretim çöktü

Venezuela, 303 milyar varili aşan kanıtlanmış rezervleriyle dünyanın en büyük ham petrol kaynaklarına sahip ülkesi. Buna rağmen ülkenin üretim kapasitesi son yıllarda ciddi biçimde geriledi. Venezuela’nın günlük petrol üretimi yaklaşık 1,1 milyon varile düşerken ABD’deki üretim 13,7 milyon varile ulaştı. Trump yönetimi, yeni anlaşmanın bu büyük rezervlerin yeniden üretime kazandırılmasına yardımcı olmasını hedefliyor.

Dev yatırım gerekiyor

Ancak Venezuela’nın petrol sektörünün yeniden ayağa kaldırılması kolay görünmüyor. Ülkenin eskiyen petrol altyapısının yenilenmesi için yaklaşık 100 milyar dolarlık yatırım gerektiği belirtiliyor. Ayrıca Venezuela’dan çıkarılan ham petrolün ABD’nin Stratejik Petrol Rezervi’ndeki petrol ile fiziksel olarak uyumlu olmadığı ifade ediliyor. Anlaşmanın hukuki dayanağı ve uzun vadede uygulanabilir olup olmayacağı da belirsizliğini koruyor. Özellikle gelecekte kurulacak bir Venezuela hükümetinin 100 yıllık imtiyaza bağlı kalıp kalmayacağı soru işareti oluşturuyor.

Venezuela geçmişte yatırımcıları tedirgin etti

Ülkenin petrol sektörüne yönelik yeni plan, geçmişte yaşanan kamulaştırmaların gölgesinde şekilleniyor. ExxonMobil ve ConocoPhillips, Venezuela’da daha önce gerçekleşen kamulaştırmalar nedeniyle milyarlarca dolar kaybetti. İki şirket de ülkeye yeniden yatırım yapmak konusunda daha temkinli bir yaklaşım sergiliyor ve daha fazla istikrar gerektiğini belirtiyor. Chevron ise Trump’ın açıkladığı anlaşmadan bağımsız olarak Venezuela’daki üretimini önümüzdeki beş yıl içinde iki katından fazla artırmak amacıyla 7 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu.

Anlaşmanın ortağı da tartışma konusu

Yeni girişimin ortaklarından Alejandro Betancourt da Venezuela’daki geçmiş bağlantıları nedeniyle dikkat çekiyor. Betancourt, İsviçre, İspanya ve ABD’de kara para aklama iddialarına ilişkin soruşturmalarla karşı karşıya kaldı. Kendisine herhangi bir suçlama yöneltilmediği ve usulsüzlük iddialarını reddettiği belirtiliyor.
Hugo Chávez döneminde, 2009-2011 yılları arasında Betancourt’a elektrik santralleri inşa etmesi amacıyla rekabetsiz sözleşmeler verilmişti. Transparencia Venezuela ise şirketi yaklaşık 3 milyar dolar fazla faturalandırmakla suçlamıştı.

Petrol sahaları için yeni talipler var

Venezuela’nın petrol kaynaklarına yönelik ilgi yalnızca ABD yönetimiyle sınırlı değil. Coinbase’in kurucu ortaklarından biri, ülkedeki en az üç petrol sahasının kontrolünü elde etmek için girişimde bulunuyor. Bu gelişmeler, Venezuela’nın dev rezervlerinin yeniden uluslararası yatırımcıların ilgisini çekmeye başladığını gösteriyor.

Trump petrol rezervlerini büyütmek istiyor

Trump, Venezuela anlaşmasının ABD’nin petrol rezervlerini genişleteceğini ve ülke içindeki benzin fiyatlarının uzun vadede gerilemesine katkı sağlayacağını savunuyor. Ancak Venezuela’daki petrol kaynaklarının yeniden verimli şekilde işletilebilmesi için yüksek miktarda sermaye ve altyapı yatırımı gerekiyor.

Bu nedenle anlaşmanın açıklanması, Venezuela’nın petrol zenginliğinin yeniden kullanılabilir hale gelmesi anlamına gelmekle birlikte, üretimin ne hızla toparlanabileceği ve anlaşmanın uzun vadede uygulanıp uygulanamayacağı konusunda önemli soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.