Kira enflasyonu: Deprem bölgesi ve yakınında fiyat artışı baskılanmaya başlamış

Merkez Bankası’nın (MB) kira enflasyonu raporuna göre 6 Şubat deprem bölgesi ve depremin etkilediği yakın illerde fiyat artışı baskılanmaya başladı.

MB’nin ‘Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri’ başlıklı analizinde durum şöyle özetlendi:

* Dezenflasyon sürecinde en fazla katılık gözlenen kalemlerden biri kira. Bunda 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında konut stokundaki kayıp ve bölgeden diğer illere göç önemli rol oynadı.

* Kamu öncülüğündeki yeniden imar faaliyetleriyle deprem bölgesindeki konut arzı hızla arttı. Deprem nedeniyle bölgede konut stoku önemli oranda azalmış; bu nedenle konut kiraları hızlı şekilde yükselmişti. Etki sadece deprem bölgesiyle de sınırlı kalmamış; felaket sonrası göç alan illerde de kiralık konut talebi ve fiyatlar artmıştı. Bölgeye yakın veya geçmişte güçlü göç alan illerde kiralar daha fazla artmıştı.

* Toplu Konut İdaresi (TOKİ) 2025 başında 201 bin deprem konutunu inşaatını tamamladı. Sayı, yıl sonunda yaklaşık 434 bine ulaştı. TOKİ’nin deprem öncesi üç yılda ürettiği konut sayısı yaklaşık 213 bindi. Bu, konut arzının önemli oranda artığının göstergesi.

Ardından kamunun konut arzının kira fiyatlarını nasıl etkilediğine bakıldı. Bunun için iller çevrimiçi ilanlar kullanılarak üç grupta incelendi:

• Deprem bölgesindeki iller
• Deprem nedeniyle kiraların belirgin etkilendiği iller
• Diğer iller

Raporun sonunda şu tespitlere yer verildi:

* Kamu öncülüğündeki yeniden imar faaliyetleriyle konut arzının hızla artmasıyla birlikte deprem illerinde kira enflasyonu belirgin biçimde yavaşladı. Bu ayrışma 2026’da depremden dolaylı etkilenen illerde de görünür hale geldi.

* Deprem illerinde kira enflasyonu, 2023 ve 2024’te diğer iki grubun belirgin biçimde üzerinde seyrederken artış, konut tesliminin hızlandığı 2025’te yavaşlamaya başladı. Başka bir ifadeyle deprem sonrasında hızlanan kira fiyat artışı, arzın yeniden güçlenmesiyle ivme kaybetti.

* Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu, 2024 ve 2025’te diğer illere yakın seyrederken 2026’da belirgin biçimde daha düşük seyretti. Bu etki, geri dönüş kararlarına göre gecikmeli de yansıyabilir.

* Deprem bölgesindeki konut arzı artışının gerek deprem bölgesinde gerekse dolaylı etkilenen illerde kira artışlarını baskılamaya devam etmesi muhtemel.

* İnşaat sektörü kapasitesinin deprem bölgesinin dışındaki illere yönelmeye başlaması konut arzındaki artışı daha geniş bir alana yayabilir. Bu görünüm, konut arzındaki iyileşmenin önümüzdeki dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyebileceğine işaret.

Kira sözleşmesinde yeni dönem kapıda