İstihdam korumaya ‘ortalama’ ayarı

İstihdam korumaya ‘ortalama’ ayarı

İstihdam Koruma Destek Programı’nda Kasım-Aralık 2025 referans dönemi yerine “dönemsel ortalama” esnekliği getirildi. Ocak-haziran döneminde istihdamını koruyan firmalar, destek alabilecek. İkinci yarıda da istihdamı koruyanların sabit maliyetli kredilerde yıllık finansman maliyeti yüzde 25’e kadar düşecek.

02 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Nurdoğan A. ERGÜN

Emek yoğun sektörlerde istihdamı koruma adı­na geçtiğimiz yıl uygu­lamaya konulan ve çalışan ba­şına 3 bin 500 TL’lik destek sağlanan İstihdam Koruma Destek Programı’nda “geriye dönük istihdam” şartının es­netilmesi, sanayiciyi memnun etti. Son yapılan düzenleme ile İstihdam Koruma Destek Programı’nda Kasım-Aralık 2025 referans dönemi yerine “dönemsel ortalama” esnekli­ği getirildi. Buna göre, destek­ten yararlanmak için 2025’in son çeyreğinde işçi çıkarmama şartı, Ocak-Haziran 2026 or­talaması şeklinde güncellendi.

Tekstil, hazır giyim, deri, ayak­kabı ve mobilya sektörlerin­de faaliyet gösteren KOBİ’lere yönelik geçen yıl hayata geçi­rilen İstihdamı Koruma Des­tek Programı’nda 2 bin 500 TL olan destek yeni bir yapılanma ile çalışan başına 3 bin 500 TL’ye çıkarılmış, büyük iş­letmeler de destek kapsa­mına alınmıştı. Ancak des­tek için istihdamı koruma şartı 2025 yılı Kasım-Aralık ayları ortalaması olarak belir­lenmiş, ilk etapta 2026 yılı olan süre de 2027’yi kapsayacak şe­kilde güncellenmişti. Sanayici, istihdam şartının piyasa ve sa­vaş koşullarından dolayı esne­tilmesini talep ediyordu.

Kredi desteği

Mevcut durum: Faiz desteği puanı 10 puan ile sınırlıydı.

Değişiklik: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bu des­tek puanını 15 puana kadar çıkarma yetkisi verildi. Ayrıca kredilerin azami 6 ay anapa­ra ödemesiz ve 36 aya kadar vadeli olacağı netleştirilerek, desteğin başvuru tarihinden sonra kullandırılan kredilere uygulanacağı esası getirildi.

686 bin kişilik istihdam korundu

Sanayi ve Teknoloji Bakanı M. Fatih Kacır’ın açıklamalarına göre, emek yoğun sektörlere sağlanan ve bu yılın başında çalışan başına 3 bin 500 TL’ye çıkarılan destek programıyla 686 binlik istihdam korunmuş oldu. 2025 yılı Aralık itibariyle dört emek yoğun sektörde mevsim, takvim etkilerinden arındırılmış kayıtlı istihdam 1 milyon 196 bin düzeyinde iken, 2026 yılı Haziran itibariyle bu dört sektörün istihdamında gerileme olmadı. 1 milyon 209 binlik bir kişilik artış oldu. Programın finansman ayağıyla da KOBİ’lere ve büyük ölçekli işletmelere 50 milyon liraya kadar uygun koşullu kredi imkânı sunuldu. Uygulamayla bugüne kadar 686 bin istihdamın korunmasına katkı sunulurken, işletmelerin 15,5 milyar liralık finansmana erişimi sağlandı.

İDMİB Başkanı Güven Karaca: Doğru adım ama kredi tek başına yetmez

İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Güven Karaca, emek yoğun sektörlerin sürdürülebilirliği için kredi desteğinin yanı sıra doğrudan istihdam maliyetlerini düşürecek adımlara ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Sabit bir dönem yerine dönemsel ortalamaya geçilmesinin işletmelerin gerçek istihdam yapısını yansıtması açısından kritik olduğunu belirten Karaca, faiz desteğinin 15 puana çıkarılmasını, 6 ay anapara ödemesiz dönem ve 36 ay vade imkânını finansmana erişim adına kıymetli buldu. Deri ve deri mamulleri gibi emek yoğun ve ihracat ağırlıklı sektörlerde temel sorunun yükselen üretim ve istihdam maliyetleri olduğuna dikkat çeken Karaca, “Finansman desteği tek başına yeterli olamaz. Önceliğimiz sadece işletmelerin kredi kullanabilmesi değil, üretimin ve istihdamın sürdürülebilirliğinin sağlanması.

Özellikle emek yoğun sektörler için çalışan başına SGK işveren primi desteği güçlendirilmeli ve daha uzun vadeli hale getirilmeli. Ayrıca ihracatını ve istihdamını koruyan firmalara uygun maliyetli işletme sermayesi sağlanmalı, KGF ve İGE kefalet mekanizmaları daha etkin kullanılmalı” dedi. Destek mekanizmalarının sektör bazlı farklılaştırılması gerektiğini söyleyen Karaca, “Türkiye’nin üretim ve ihracat kapasitesini korumak istiyorsak, yüksek istihdam sağlayan sektörlere pozitif ayrımcılık yapılmalı. Kredi desteği, istihdam maliyetlerini doğrudan azaltacak uygulamalarla tamamlanırsa firmaları yeniden yatırıma, ihracata ve yeni istihdam oluşturmaya teşvik eden güçlü bir model ortaya çıkar” diye konuştu.

TASD Başkanı Berke İçten: İstihdam desteği 6 bin TL’ye çıkarılmalı

Özellikle KOBİ ölçeğindeki firmalar için istihdam desteğinin büyük önem taşıdığını ifade eden Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten, “Önceki düzenlemedeki koşullar nedeniyle ihtiyacı olduğu halde birçok firma bu destekten yararlanamıyordu. Yeni düzenlemeyle şartların bir miktar daha esnetildiğini ve desteğin tabana yayılması konusunda hassasiyet gösterildiğini görüyoruz. Destekten yararlandırılacak firmalarda altı aylık ortalama prim gün sayısına bakılmasını önemsiyoruz. İşletme başına sağlanacak kredi desteklerinde 15 puan daha düşük faizle kredi imkânı sunulması da önemli bir adım. Ancak gelinen aşamada özellikle ayakkabı gibi emek yoğun sektörler için bu desteğin yetersiz kaldığının altını çizmem gerekiyor. Emek yoğun sektörler için özel bir çalışma yapılmalı. Bu kapsamda halen 3 bin 500 TL olan istihdam desteğinin 6 bin liraya çıkarılmasını istiyoruz” açıklamasını yaptı.

İİB Koordinatör Başkanı Erkan Özkan: Düzenleme önemli bir finansal hareket alanı yaratacak

İstanbul Mobilya Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Özkan, özellikle emek yoğun yapısıyla öne çıkan mobilya sektörü açısından memnuniyet verici olduğunu söyledi. Özkan, adımların üretim, istihdam ve ihracata önemli bir ivme kazandıracağını vurguladı. "Dönemsel ortalama” esnekliğinin getirilmesini önemli bir adım olarak nitelendiren Özkan, bu esnekliğin sektörde faaliyet gösteren işletmelerin değişken üretim ve istihdam yapılarını daha gerçekçi bir şekilde yansıtacağını ifade etti. Mobilya sektöründe istihdamın muhafazası kadar finansmana erişimin de hayati önem taşıdığına dikkat çeken Özkan, açıklanan finansal desteklerin mevcut ekonomik konjonktürde üretici ve ihracatçının elini rahatlatacağını belirtti. Mobilya sektöründe temel hedefin istihdamı korumak olduğunu dile getiren Özkan, “Bu düzenlemenin, mevcut istihdamımızı muhafaza etmemize ve yeni pazarlara odaklanırken işletmelerimize önemli bir finansal hareket alanı yaratmasına katkı sağlayacağına inanıyorum” ifadelerini kullandı.

İstihdam koruma

Mevcut durum: İşletmenin destek aldığı her ay, istihdamını referans döneminin (Kasım- Aralık 2025) üzerinde tutması bekleniyordu.

Değişiklik: Ödeme talep edilen ayda prim günü düşse bile, Bakanlık tarafından belirlenecek referans dönemindeki ortalama prim gün sayısı, 6 aydan kısa olmayacak şekilde belirlenecek koruma döneminin başından o aya kadar olan toplam ortalama referans dönemine eşit veya yüksekse, tüm aylarda istihdam korunmuş sayılacak.

İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan: Esneklik önemli bir adım ancak pozitif ayrım şart

İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkanı Mustafa Paşahan, sabit referans dönemi şartının esnetilmesini ve kredi faiz desteğinin kapsamının genişletilmesini olumlu buldu. Emek yoğun ve yüksek cari fazla veren sektörlere pozitif ayrımcılık yapılması gerektiğinin de altını çizen Paşahan, “Kasım- Aralık 2025 referans dönemi yerine 2026 Ocak- Haziran ortalamasının baz alınması sektörün gerçekleri açısından hiç yoktan iyi ve olumlu bir adım. Sektörümüzün tam talebi karşılanmamış olsa da mevcut şartlarda iş dünyasını rahatlatacak bir esneklik sağlandı.

İşletmeler bu ortalamayı tutturduğu takdirde, 3 bin 500 TL’lik çalışan başı destek 2028 yılına kadar güncellenerek devam edecek” dedi. Kredi desteğinde KOBİ ve büyük işletme ayrımının kaldırılmasının kritik olduğunu vurgulayan Paşahan, şunları söyledi: “İstihdam kriterini sağlayan firmalar için KOBİ’lerde 50 milyon TL, büyük işletmelerde ise 150 milyon TL’ye kadar kredi imkânı sunuluyor. Normalde yüzde 37 olan faiz oranının 12 puanını devletin karşılamasıyla net maliyet yüzde 25 seviyesine geriliyor. Piyasa koşulları göz önüne alındığında bu çok önemli bir finansal destek.”

Desteklerin tüm sektörlere eşit dağıtılması yerine net ihracatçı ve cari fazla veren alanlara odaklanması gerektiğini söyleyen Paşahan, şu ifadeleri kullandı: “En kötü yılımız 2025’te dahi 12,5 milyar dolar cari fazla vermiş, yüzde 90 net ihracat yapan bir sektörüz. Üretim ve ihracat gücümüzün korunması için cari fazla veren emek yoğun sektörlere pozitif ayrımcılık yapılması adaletli ve stratejik bir yaklaşım olur.”

TOBB Haz. Giy. VE Konf. San. Mec. Bşk. Şeref Fayat: Desteklerin hızlı uygulanması hayati önem taşıyor

TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, “Programda şikayet ettiğimiz konu Kasım-Aralık 2025 referans döneminin alınmasıydı. Biz hep ‘dönemsel ortalama, hatta bir miktar da yüzde 5 esneklik olsun, devamsızlıklar bu ortalamayı değiştiriyor, desteği alamıyoruz’ dedik.

Dolayısıyla, belki bir yüzde 5 opsiyon olmadı ama bir önceki düzenlemeye göre daha mantıklı ve daha doğru oldu. Destekler içerisinde ayrıyeten 3.500 değil emek yoğun olan sektörlerde 6.500 TL’ye çıksın diye çok talebimiz var. Geçtiğimiz günlerde prim desteğinin yüzde 3’ten 6’ya çıkarılacağını umduğumuz açıklamalar yapıldı. Bunlar çok kıymetli. Yeni düzenlemede kredi desteğinin 15 puana kadar çıkabilecek olması, 6 ay ödemesiz 36 aylık vade, ortalamanın dönemsel alınması, bizim dediğimiz tam olarak karşılanmasa da önemli destekler verilmeye başlandığını görüyoruz” dedi. Ancak bunların çok hızlı uygulanmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Fayat, “Artık, sektörlerde bıçak kemiğe dayandı. Çok fazla olumsuz kararlar alanlar, aramızdan ayrılanlar oldu. Hala günlük nakit akışını bile zor tamamlayan birçok firma var. Bir an önce hem kredi ulaşımının hem de bu opsiyonların kullanılmaya başlamasını bekliyoruz” dedi.

Kaynak: DÜNYA - İSTANBUL