Gıdada küresel talep yön değiştiriyor: Giriş ve orta segment gıdaya hücum

Gıdada küresel talep yön değiştiriyor: Giriş ve orta segment gıdaya hücum

Türkiye’de gıda üretiminde artan girdi maliyetleri, ihracatta fiyat tutturmayı zorlaştırıyor. Diğer yandan küresel ölçekteki zincir marketler, son dönemde ürün gamlarını ciddi oranda daraltırken, özellikle giriş ve orta segmentteki ürünlere talep artıyor. Uzmanlar, ihracattaki durağanlığın atlatılabilmesi için fuarlara katılan satın alımcılara yönelik devlet desteklerinin büyük önem taşıdığını söylüyor.

01 Eylül 2026 00:00 Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Mehmet H. GÜLEL
mehmet.gulel@dunya.com

Tüm dünyada orta ge­lir grubunun alım gü­cünün düşmesiyle bir­likte gıda sektöründe talep ye­niden şekilleniyor. Daha önce üst segment ve kaliteli gıda ürünlerini talep eden tüketi­cilerin giriş ve orta segment ürünlere yöneldiği görülüyor. Birçok zincir market, son dö­nemde ürün gamlarını cid­di oranda daraltırken, birbi­rine benzer ürünlerin sayısı­nı azaltıyor. Bu durum zaten gıda üretiminde artan girdi maliyetleri ve döviz kuru ne­deniyle ihracatta fiyat tut­turmakta zorlanan Türk üre­ticileri olumsuz etkiliyor.

Türkiye’nin gıda ihracatı­nı daha da artırması için do­lar kuru seviyesinin kritik ol­duğunu vurgulayan uzmanlar, birçok ürün grubunda eskisi gibi rekabetçi fiyat sunulma­dığı için sektörün yeterince ihracat yapamadığı belirtiyor. İhracatta şu anda bir durağan­lık yaşandığına dikkat çeken yurtdışı zincir marketlerin alım acentesi yetkilisi Remzi Tosun, bu sürecin atlatılabil­mesi için devlet desteklerinin hayati önem taşıdığını vurgu­ladı. Bugün birçok ülkenin sa­tın alımı yapan katılımcıların otel ve uçak masraflarını kar­şılayarak fuarlara davet etti­ğine değinen Tosun, “Bu tür destekler son derece önemli hale geldi. Çünkü zincir mar­ketler, yükselen maliyetler nedeniyle artık fuarlara satın alma müdürlerini eskisi kadar gönderemiyor. Ancak ülke ve­ya fuar organizasyonu olarak destek sağlandığında bu yöne­ticileri alım yapmaya yönlen­diriyorlar. Fuar maliyetleri zincir marketler için en kritik konulardan biri olmaya başla­dı. Diğer yandan bu marketler, son dönemde ürün gamlarını ciddi oranda daraltıyor, ben­zer ürünleri raflarından çı­karıyor veya azaltıyorlar. Bu­nun temel nedeni ise küresel ölçekte işlerin yavaşlaması. Gelir seviyesinin düşmesiyle birlikte, özellikle giriş ve orta segmentteki ürünlere olan ta­lep artış gösteriyor” dedi.

Dünyada fiyat ön plana çıkıyor

“Ülke olarak en çok ihraç ettiğimiz ürünler artık giriş seviyesindeki, uygun fiyat­lı ürünler olmaya başladı” di­yen Tosun, eskiden alt, orta ve üst segment dâhil her kalitede ürünü satabildiklerini belirtti. Günümüzde tüm dünyada ka­liteden ziyade fiyatın ön pla­na çıktığını vurgulayan Tosun, “Son dönemde küresel ölçekte orta gelir grubunun alım gü­cünün düşmesiyle birlikte, tü­keticiler ağırlıklı olarak ucuz ürünlere yöneldi. Türkiye’de üretim maliyetleri ve fiyatla­rın yüksek kalması nedeniyle, önceki yıllarda yüksek hacim­lerde sattığımız bazı ürünleri bu yıl rekabetçi fiyat sunama­dığımız için ihraç edemiyoruz. Eğer döviz kuru biraz daha yu­karı seviyelerde olsaydı, fiyat avantajı elde edecek ve bu so­runu yaşamayacaktık. Böylece ülke olarak hem üretimimizi hem de ihracatımızı artırabi­lecektik” diye konuştu.

“Ambalajda birden fazla dil kalite algısını güçlendiriyor”

Gıda üreticilerinin de bu sü­reçte kendilerini geliştirme­si gerektiğini dile getiren To­sun, ambalaj konusunun en büyük eksikliklerden biri ola­rak öne çıktığını aktardı. İhra­catta ambalaj üzerinde bulun­ması gereken zorunlu bilgiler ve diller olduğunu hatırlatan Tosun, şu değerlendirmeler­de bulundu: “Üreticilerimizin ambalajlarında en az 5-6 dile yer vermesi gerekiyor. Her pa­zar için ayrı ambalaj basmak hem ekstra maliyet yaratıyor hem de kaynak israfına yol açıyor. Ayrıca ambalaj üzerin­de birden fazla dilin bulunma­sı, tüketicide ürünün kaliteli olduğu ve pek çok ülkeye ihraç edildiği algısını güçlendiriyor. Türkiye’deki üreticilerin bir­çoğu bu detayı göz ardı eder­ken, yabancı rakiplerimizin ambalajlarında çoklu dil kul­lanımı standart bir uygulama olarak öne çıkıyor. Diğer yan­dan, gelişmiş ülkelerde serti­fikasyon süreçleri en başında tamamlanıyor. Türkiye’de ise bu işlemler genellikle son ana bırakılıyor. Oysa daha üretim aşamasına geçilmeden önce sertifikasyon, ambalaj tasarı­mı ve dil gereksinimleri gibi tüm detayların eksiksiz şekil­de çözülmesi gerekiyor.”

“Türkiye’den şekerleme ürünleri ve bisküvi temin ediyoruz”

F İstanbul Fuarı’na katılan ve alım heyetinde yer alan yabancı satın alma yetkilileri, Türk gıda ürünlerindeki yüksek fiyatların alım yapmayı zorlaştırdığını belirttiler. Fuara Sırbistan’dan katılan ve 300’ün üzerinde zincir market için tedarik sağlamaya geldiklerini aktaran Gomex Doo İthalat Müdürü George Dorde Vukoviç, Türkiye’den ağırlıklı olarak şekerleme ve bisküvi gibi gıda ürünleri temin ettiklerini söyledi. ŞekerlemedeTürk ürünlerinin uluslararası markalara kıyasla hâlâ cazip olduğuna dikkat çeken Vukoviç, “Şu an için dünya markalarına göre Türk gıda ürünlerinde belirgin bir avantajınız var. Ancak döviz kuru daha uygun bir seviyede olsaydı çok daha büyük bir avantaj elde edebilir, rekabet gücünüzü artırabilirdiniz. Türk gıdası fiyat açısından daha rekabetçi hâle gelirse bizim de ithalat hacmimiz ciddi oranda artacaktır. Türkiye’den gıda dışında tekstil ürünleri de tedarik ediyoruz. Bisküvi ve şekerleme grubundaki alımlarımız ise her yıl büyümeye devam ediyor” açıklamasında bulundu.

Öte yandan, Orta Doğu’daki gerilimler ve bölgesel çatışmalar nedeniyle navlun fiyatlarının yükselmesinin Türkiye’den yapılan ithalatı öne çıkardığını bildiren Vukoviç, “Türkiye gıda üretiminde büyük bir çeşitliliğe sahip ve her kalitede ürün barındırıyor. Ayrıca, zincir marketlerimizde sattığımız ürünlerin yüzde 5’ini Türkiye’den tedarik ediyoruz” dedi.