Sivas’ta yerin 50 metre altından çıkarılan tuzlu su, güneş ve rüzgârın etkisiyle sofralık tuza dönüşüyor. İşçi bulmakta zorlanan üretici, geçtiği yeni sistemle maliyetleri düşürürken üretimini de artırdı.
29 Ağustos 2026 13:38
29 Ağustos 2026 13:52
Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!
Sivas kent merkezine yaklaşık 10 kilometre mesafedeki Bingöl köyünde bulunan tuzlada üretim, geleneksel yöntemlerle sürdürülüyor. Yaklaşık 84 farklı mineral içerdiği belirtilen tuzlu su, pompalar aracılığıyla üretim havuzlarına aktarılıyor. Güneşin etkisiyle suyun buharlaşmasının ardından havuzlarda kalan tuz, hasat edilerek çeşitli işlemlerden geçiriliyor ve sofralara ulaştırılıyor.
Birçok kentten ve yurt dışından talep gören tuzun üreticisi Fikri Çiçek, uzun yıllardır uyguladıkları yöntemde değişikliğe gittiklerini belirtti. İşçilik giderlerini azaltmayı ve üretimi artırmayı hedeflediklerini dile getiren Çiçek, "Sistemimizi değiştirmemizin öncelikli sebebi işçilik. İşçi bulamadığımız için sistemimizi komple değiştirdik ve daha çok makineleşmeye geçtik. Makineleşmeye geçmemizin birinci sebebi işçilik, ikincisi ise üretimimizi artırmak. Her biri 3 bin ila 4 bin metrekare olan havuzlarımız var. Bu havuzlarda buharlaşmayı daha hızlı hale getirdik. Rüzgarın esmesi ve güneşin etkisiyle üretimimiz daha da arttı" dedi.
Yer altından çıkarılan su havuzlara aktarılıyor
Üretim sürecinin yağışlı ve soğuk havaların sona ermesiyle başladığını aktaran Çiçek, ilk olarak havuzların temizlik ve bakımının yapıldığını söyledi. Ardından yerin yaklaşık 50 metre altından çıkarılan tuzlu suyun havuzlara verildiğini belirten Çiçek, "Öncelikle yağmurların ve soğuk havanın geçmesini bekleriz. Yağmurlar geçtikten sonra havuzlarımızın temizliği ve bakımı başlar. Daha sonra yerin 50 metre altındaki tuzlu suyumuzu bu havuzlara tekrar veririz. Bu suyun yüzde 25'i tuz, yüzde 75'i ise ham sudur. Ham suyu buharlaştırarak geriye kalan yüzde 25'lik kısmın tabana çökmesini sağlarız. Burada da ekim ayının 15'i gibi hasada giriyoruz. Bu sistem sayesinde hem işçilikten tasarruf ettik hem de üretimimizi artırdık. Bu yönde işlerimiz de daha kolay hale geldi" ifadelerini kullandı.
Yağışlar üretim miktarını etkiliyor
Tuz hasadında hava koşullarının belirleyici olduğunu vurgulayan Çiçek, yaz aylarında görülen yağışların üretimi düşürdüğünü, sıcak ve kurak havanın ise buharlaşmayı hızlandırarak verimi yükselttiğini anlattı.
Çiçek, "Hasat açısından beklentimiz ise yağışların nasıl geçeceğiyle yakından ilgili. Yaz döneminde yağış olması bizim için çok önemli. Eğer yazın yağışlar devam ederse hasadımız ve üretim oranımız düşüyor. Havaların çok sıcak ve kurak geçmesi ise üretimimizi artırıyor. Örneğin geçen sene kurak geçti ve mevsim bizim açımızdan güzel geçti. Ancak bu sene, bildiğiniz üzere, geçen hafta Sivas'ta aşırı yağış oldu. İki gün sonra da yağış bekleniyor. Bu yağışlardan sonra üretimimizin düşeceğini öngörüyoruz. Geçen sene yaklaşık bin ton ile bin 500 ton arasında tuz üretimimiz oldu. Ancak bu sene ne kadar üretim yapacağımızı henüz bilmiyoruz. Nasibimizde ne varsa onu alacağız inşallah. Şu anda hasat için gün sayıyoruz" dedi.
Hasadın ardından fabrikada işleniyor
Havuzlardan çıkarılan tuzun fabrikaya götürüldüğünü anlatan Çiçek, ürünün burada yıkama, kurutma, kırma ve öğütme aşamalarından geçirildiğini kaydetti. Tuzun müşterilerin talebine göre ince, kalın veya elenmiş biçimde paketlendiğini belirten Çiçek, kaynak tuzlarında iyotun doğal olarak bulunmadığını savundu.
Çiçek, "Hasadımızı aldıktan sonra tuzu fabrikamıza getiriyoruz. Fabrikada tuzun yıkama işlemi yapılıyor. Ardından kurutma, kırma ve öğütme işlemlerinden geçiriliyor. Son olarak paketleme yapılıyor. Müşterinin isteğine göre tuzu ince, kalın veya elenmiş şekilde hazırlayarak vatandaşların hizmetine sunuyoruz. Bizim tuzlarımız kaynak tuzu. Kaynak tuzlarında iyot bulunmaz. İyot ayrı bir maddedir ve sonradan tuzun içerisine ilave edilir. Bu da kimyasal bir üründür. Doktorlarımız, iyot ihtiyacının tuzdan karşılanması gerektiğini söylüyor. Ancak burada bilinen bir yanlışlık var. İyot, bildiğiniz üzere deniz ürünlerinde ve bazı doğal ürünlerde bulunuyor. Tuzdaki iyot ise sonradan eklenen bir maddedir. İyot, uçucu bir maddedir. Fabrikasyon tuzlarda iyot, tuzun içerisine püskürtülerek ekleniyor. Torbanın ağzı açıldığında ve tuz sıcak bir ortamda beklediğinde iyot uçabiliyor. Geriye ise kimyasal madde kalıyor. Vatandaş da bunu bilmeden alıyor. İyot ihtiyacımızı doğal ürünlerden karşılamamız gerekiyor. Kimyasal madde ekleyerek doğal tuzumuzu bozmayalım" şeklinde konuştu.
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.