Japonya’dan yene tarihi müdahale: 96 milyar dolarlık hamle

Japonya Merkez Bankası, döviz kurlarındaki sert dalgalanmaların ekonomi üzerinde yarattığı tahribatı hafifletmek amacıyla Maliye Bakanlığı’nın talimatı doğrultusunda piyasaya doğrudan müdahalede bulunuyor.

YEN ÜZERİNDEKİ BASKI VE ABD İLE ORTAK MÜDAHALE

Yen; Japonya ile ABD arasındaki faiz oranı makası, yüksek petrol fiyatları ve Başbakan Sanae Takaichi'nin harcama planlarının Tokyo'nun muazzam borç yükünü daha da artıracağına yönelik endişeler nedeniyle değer kaybetmeye devam ediyor. Maliye Bakanlığı verileri, müdahalelerin 30 Temmuz ile 26 Ağustos tarihleri arasında yapıldığını gösterirken müdahalenin yapıldığı tam tarihleri belirtmedi.

30 Temmuz'da Tokyo ve Washington yönetimleri, son 40 yılın en düşük seviyesine gerileyen yen para birimini desteklemek amacıyla 28 yıl sonra ilk kez ortak bir müdahale icra etti. ABD Başkanı Donald Trump, bu ayın başlarında Air Force One uçağında yaptığı açıklamada ortak harekatı doğrulayarak bunu Japonya ile bir "dostluk sinyali" ve "dünya ekonomisi için faydalı bir adım" olarak değerlendirdi.

KUR SEVİYELERİ VE TARİHSEL İNCELEME

Yen alım operasyonu, Japon para biriminin geçen ay dolar karşısında 163,99 ile 1986'dan bu yana en zayıf seviyesini görmesinin ardından geldi. Piyasa hamlesiyle birlikte yen, 31 Temmuz'da 157,40 seviyesine kadar yükselerek Mayıs ayı başından bu yana en güçlü konumuna ulaştı. Yen, cuma günü itibarıyla dolar karşısında 159,6 seviyesinde seyretti.

Temmuz ayındaki ortak hamle, ABD, Japonya ve diğer G7 üyelerinin 2011'deki büyük felaketin ardından yenin aşırı değer kazanmasını engellemek için yen sattığı müdahaleden bu yana bir ilk oldu. Washington ve Tokyo'nun yen satın almak üzere piyasada ortak hareket ettiği son tarih ise 1998 yılıydı.

İÇ PİYASAYA ETKİLERİ VE İTHALAT MALİYETLERİ

Uzmanlar, Trump yönetiminin ABD'nin ticaret açığını azaltmak (zayıf yen Japon ihracatçılarına avantaj sağlıyor) ve 2025 ticaret anlaşması kapsamında söz verildiği üzere Japonya'nın ABD'ye 550 milyar dolarlık yatırım yapmasını kolaylaştırmak amacıyla da harekete geçtiğini belirtiyor.

Zayıf yen; Sony ve Toyota gibi dev ihracatçılara katkı sağlarken, doğal kaynak fakiri Japonya için ithalat maliyetlerini artırıyor. Bu durum, özellikle Orta Doğu'daki savaşın Körfez'den gelen arzı kısıtladığı bir dönemde petrol maliyetlerini doğrudan yükseltiyor.

Yen, yapılan müdahalelere ve Maliye Bakanı Satsuki Katayama'nın yatırımcıların yenin düşüşüne oynamasını engellemek amacıyla söylediği "Japonya müdahaleye hazırdır" yönündeki uyarılarına rağmen değer kaybetmeyi sürdürüyor.