“Bosna Kasabı” öldü: Srebrenitsa’da 31 yıllık acı hâlâ ilk günkü gibi

YAYINLAMA 27 Ağustos 2026 16:06

GÜNCELLEME 27 Ağustos 2026 16:29

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Takip Et

Ratko Mladiç öldü.

Ancak onun adıyla özdeşleşen Srebrenitsa'da acı, 31 yıl sonra bile sona ermiş değil. “Bosna Kasabı” olarak anılan Mladiç, binlerce insanın öldürüldüğü, ailelerin parçalandığı ve geride kalanların hayatlarının sonsuza kadar değiştiği savaşın en karanlık isimlerinden biriydi.

Hakkındaki suçlamalar yalnızca bir savaş dönemine değil, binlerce sivilin yaşamını yitirdiği sistematik saldırılara ve 1995'teki Srebrenitsa soykırımına uzanıyordu.

Temmuz 1995'te Birleşmiş Milletler tarafından güvenli bölge ilan edilen Srebrenitsa, Mladiç komutasındaki Bosnalı Sırp güçlerinin eline geçti.

Ardından Boşnak erkek ve çocuklar kadınlardan ayrıldı. Binlerce kişi öldürüldü ve cenazeler toplu mezarlara gömüldü. Uluslararası mahkemeler tarafından soykırım olarak kabul edilen katliamda 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürüldü.

Fakat Srebrenitsa'daki korkunç hikâye, insanların öldürülmesiyle bitmedi.

Ölüleri dahi saklamaya çalıştılar

Katliamın ardından kurbanların cenazeleri toplu mezarlara gömüldü.

Daha sonra bazı toplu mezarların açılarak cenazelerin başka bölgelere taşındığı ortaya çıkarıldı. Bu nedenle aynı kişiye ait kemik parçalarının farklı mezar alanlarından çıkarıldığı vakalar tespit edildi.

Yıllar boyunca sürdürülen kazılar ve DNA çalışmaları sayesinde bu kalıntılar bir araya getirilerek kurbanların kimlikleri belirlendi.

Yani Srebrenitsa'da bazı aileler, sevdiklerinin cenazesine yıllar sonra bile bütünüyle kavuşamadı.

31 yıl sonra hâlâ kemik aranıyor

Srebrenitsa soykırımının üzerinden 31 yıl geçmesine rağmen arama ve kimliklendirme çalışmaları devam ediyor.

2025'te soykırımın 30. yılında yedi kurbanın kalıntıları kimliklendirilerek Potoçari'de düzenlenen törenle toprağa verildi. Bu kişilerin kalıntıları farklı zamanlarda ve farklı noktalarda bulunmuştu.

2026'da ise 10 kurbanın daha kimliklerinin belirlenmesinin ardından cenazeleri toprağa verildi. Buna rağmen 1995'te öldürülen binden fazla kişinin kalıntıları hâlâ bulunabilmiş değil.

Bu rakam, Srebrenitsa'nın neden hâlâ kapanmamış bir yara olduğunu anlatmaya yetiyor. Çünkü aradan 31 yıl geçmesine rağmen bazı aileler hâlâ kayıp yakınlarının mezarını bekliyor.

Bir annenin oğlundan geriye kalan kemikleri beklemesi...

Bir kardeşin yıllarca ağabeyinin nerede olduğunu öğrenememesi...

Bir çocuğun babasının mezarına hiç gidememesi...

Srebrenitsa'nın gerçek yüzü, tam da bu hikâyelerde ortaya çıkıyor.

Bazen bir tabutta yalnızca birkaç kemik oluyor

Srebrenitsa'da her yıl düzenlenen cenaze törenlerinin en ağır taraflarından biri de bu.

Potoçari'deki mezarlığa götürülen tabutların içinde her zaman bütün bir beden bulunmuyor. Kimi zaman yıllar süren aramalar sonucunda yalnızca birkaç kemik parçasına ulaşılabiliyor.

Ancak aileler için o birkaç kemik bile çok şey ifade ediyor.

Çünkü o parçalar, yıllardır cevapsız kalan bir sorunun sonu anlamına geliyor:

“Ona ne oldu?”

Bir isim, bir kimlik, bir mezar taşı...

Ve yıllar sonra gelen bir veda.

2025'te toprağa verilen yedi kurbandan birinin kalıntılarının 2010'da bulunduğu, kimliğinin ise yıllar sonra kesinleştirildiği bildirildi. Bu örnek dahi Srebrenitsa'da kayıpların bulunmasının ne kadar uzun ve acılı bir süreç olduğunu gösteriyor.

Mladiç'in ölümü hiçbir şeyi geri getirmiyor

Ratko Mladiç 16 yıl boyunca firari yaşadı. 2011'de yakalandı, 2017'de ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı ve 2021'de temyiz başvurusu reddedilerek cezası kesinleşti.

Şimdi Mladiç öldü.

Ancak onun ölümü, Srebrenitsa'da öldürülenleri geri getirmiyor.

Potoçari'deki binlerce mezar taşı yerinde duruyor.

Hâlâ bulunmayı bekleyen insanların isimleri var.

Hâlâ açılmayı bekleyen mezarlar, incelenmeyi bekleyen kemikler ve DNA sonucu bekleyen aileler var.

Srebrenitsa'da savaşın üzerinden 31 yıl geçmiş olabilir. Fakat bazı aileler için zaman hâlâ 1995'in o temmuz günlerinde durmuş durumda.

Çünkü savaş bitti. Katillerin birçoğu yargılandı.

Mladiç ömür boyu hapse mahkum edildi ve şimdi hayatını kaybetti.

Ama geride kalanların acısı bitmedi.

Srebrenitsa'da hâlâ bulunmayı bekleyen insanlar, yıllardır bir mezar taşına kavuşmayı bekleyen aileler ve yarım kalmış hayatların izleri var.

Mladiç artık yok. Ancak Srebrenitsa'da onun adıyla anılan acı hâlâ binlerce ailenin hayatında. Srebrenitsa'nın hafızası yaşamaya devam ediyor. Çünkü bazı acılar zamanla silinmiyor; yalnızca nesilden nesile aktarılan bir hatıraya dönüşüyor.