AB ekonomisinde paylar: Hangi ülkeler yükseliyor, hangileri geriliyor

AB ülkelerinin toplam GSYH içindeki payları zamanla değişiyor. Euronews Business, son 20 yılda bu payların nasıl dönüştüğünü ayrıntılı olarak inceliyor.

Ancak ülkelerin AB ekonomisindeki payları zaman içinde değişiyor. “Büyük Dörtlü”nün payı son onyıllarda geriliyor. Eurostat'a göre 2005'te yüzde 67,9 olan bu oran, 2015'te yüzde 65,3'e, 2025'te ise yüzde 61'e düştü.

Peki hangi ülkelerin GSYH payı en yüksek, hangilerinki en düşük? Ve bu paylar zaman içinde AB genelinde nasıl değişti?

AB GSYH'sinin neredeyse dörtte biri Almanya'dan geliyor

Almanya AB'nin açık ara en büyük ekonomisi. 2025'te Almanya, AB GSYH'sinin yüzde 24,1'ini üretti. AB'nin toplam GSYH'si 2025'te 18,8 trilyon avroydu; bunun yaklaşık 4,5 trilyonunu Almanya sağladı.

Fransa yüzde 15,9'luk payla ikinci büyük ekonomi konumunda, onu yüzde 12 ile İtalya izliyor.

AB'nin dördüncü büyük ekonomisi İspanya'nın payı tek haneli rakamlarda, yüzde 9 seviyesinde. “Büyük Dörtlü” birlikte AB GSYH'sinin yüzde 61'ini oluşturuyor.

Hollanda, yüzde 6,2'lik payla ilk beşi tamamlıyor.

Diğer tüm AB ülkelerinin payı, GSYH ile ölçülen AB ekonomisinin yüzde 5'inin altında kalıyor.

Polonya bu seviyeye çok yakın, yüzde 4,9'luk paya sahip. Pay daha sonra AB'nin yedinci büyük ekonomisi Belçika için yüzde 3,4'e düşüyor.

İsveç ve İrlanda'nın payları yüzde 3,2; Avusturya'da (yüzde 2,7), Danimarka'da (yüzde 2,2) ve Romanya'da (yüzde 2) GSYH içindeki pay en az yüzde 2 düzeyinde.

15 ülke AB GSYH'sinin yalnızca yüzde 11,2'sini üretiyor

On beş AB ülkesinde GSYH payları yüzde 2'nin altında ve birlikte AB ekonomisinin yalnızca yüzde 11,2'sini üretiyorlar.

Çekya (yüzde 1,8), Portekiz (yüzde 1,6), Finlandiya (yüzde 1,5), Yunanistan (yüzde 1,3) ve Macaristan (yüzde 1,2) hâlâ yüzde 1 eşiğinin üzerinde.

En düşük GSYH payları Malta'da (yüzde 0,1), Kıbrıs'ta (yüzde 0,2), Letonya'da (yüzde 0,2) ve Estonya'da (yüzde 0,2) görülüyor.

20 yıllık değişim: En büyük kaybı İtalya ve Fransa yaşadı

Son 20 yıldaki GSYH payları karşılaştırıldığında, bazı ülkelerde olumlu ya da olumsuz yönde kayda değer değişimler görülüyor.

2005-2025 döneminde en büyük kaybı İtalya ve Fransa yaşadı. İtalya 2005'te AB GSYH'sinin yüzde 15,6'sını oluştururken, bu oran 2025'te yüzde 12'ye geriledi. Bu da İtalya'nın payının söz konusu dönemde 3,6 yüzde puan düştüğü anlamına geliyor.

Fransa'nın payı da yüzde 18,4'ten yüzde 15,9'a inerek 2,5 yüzde puanlık bir düşüş yaşadı.

İspanya ve Yunanistan'ın payları ise 0,7 yüzde puan geriledi. Ancak Yunanistan ekonomisi daha küçük olduğu için bu değişim orada daha çarpıcı oldu; ülkenin payı yüzde 2'den yüzde 1,3'e düştü.

Almanya'nın payı son 20 yılda yalnızca 0,1 yüzde puan azaldı.

En büyük kazanan Polonya

Polonya, AB toplamı içindeki GSYH payını en fazla artıran ülke oldu. Payı 2005'te yüzde 2,6 iken 2025'te yüzde 4,9'a çıktı; yani 2,3 yüzde puanlık bir artış kaydetti. Ekonomisinin büyüklüğü dikkate alındığında bu kayda değer bir değişim.

İrlanda ve Romanya da sırasıyla 1,4 ve 1,2 yüzde puanlık artışlarla 1 yüzde puanın üzerinde bir yükseliş yaşadı.

AB ekonomisindeki payları küçük kalmaya devam etse de, Çekya'nın payı yüzde 1,2'den yüzde 1,8'e çıkarken Bulgaristan'ın payı yüzde 0,3'ten yüzde 0,6'ya yükseldi.

10 yıllık değişim: Almanya'nın payı 1 yüzde puan geriledi

Son on yıl, yani 2015-2025 döneminde de önemli değişimler yaşandı. Fransa'nın payı 2 yüzde puan, İtalya'nın payı ise 1,5 yüzde puan düştü. Almanya'nın AB ekonomisindeki payı da yüzde 25,1'den yüzde 24,1'e inerek 1 yüzde puan azaldı.

Polonya, 10 yıllık dönemde de 1,4 yüzde puanla en yüksek artışı kaydetti. Bu, Polonya ekonomisinin kademeli olarak büyüdüğünü ve AB toplamı içinde daha büyük bir pay edindiğini gösteriyor.

Kişi başına düşen GSYH tabloyu değiştiriyor

Elbette GSYH'deki değişimler nüfus büyüklüğünü hesaba katmıyor. GSYH ağırlıklı olarak bir ülke ekonomisinin toplam büyüklüğünü yansıtıyor.

Ayrıca GSYH, kişi başına düşen GSYH'den farklı göstergeler olduğu için AB ülkelerindeki kişi başına GSYH'deki değişimleri göstermez.

Satın alma gücü standartlarına (SGS) göre kişi başına GSYH, yaşam maliyeti AB içinde önemli ölçüde değiştiği için ülkeleri karşılaştırmakta yaygın olarak kullanılıyor.

Yıllık brüt ortalama ücretler de Avrupa genelinde büyük farklılıklar gösteriyor.