İnanması zor ama gerçek! Bu hamam böcekleri afetlerde hayat kurtaracak

YAYINLAMA 27 Ağustos 2026 08:15

GÜNCELLEME 27 Ağustos 2026 08:16

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

Hamam böcekleri kurtarma görevlisine dönüşüyor

Queensland Üniversitesi ile New South Wales Üniversitesi (UNSW) mühendislerinin ortak çalışmasıyla geliştirilen sistemde, Avustralya’ya özgü dev kazıcı hamam böceği (Macropanesthia rhinoceros) kullanıldı.

Böceklerin üzerine hafif elektronik donanımlar, minyatür kameralar ve uzaktan etkinleştirilebilen otomatik enjeksiyon sistemleri yerleştirildi. Böylece siborg böceklerin yalnızca çevreyi görüntüleyen bir sensör olarak değil, gerektiğinde ilk müdahaleyi gerçekleştirebilen bir araç olarak kullanılması hedefleniyor.

Dar alanlara girip yardım ulaştırabilecek

Queensland Üniversitesi Biorobotik Mühendisi Thang Vo-Doan, projenin siborg böcekleri hareketli sensörlerin ötesine taşıyarak ilk müdahale araçlarına dönüştürmeyi amaçladığını belirtti.

Vo-Doan, tıbbi müdahaleye ilişkin kritik kararların ise tamamen insanların kontrolünde kalacağını vurguladı.

Bu teknoloji sayesinde arama kurtarma ekiplerinin giremediği enkaz boşlukları, dar geçitler ve mağaralar gibi alanlara küçük boyutlu araçların gönderilmesi planlanıyor.

Enjeksiyon testlerinde yüzde 95 başarı

Araştırmanın kavram kanıtlama testlerinde dikkat çekici sonuçlar elde edildi. Siborg hamam böceklerinin yakın mesafeden yapılan enjeksiyonlarda yüzde 95 başarı oranına ulaştığı bildirildi.

Böceklerin yön bulması, hedefe ulaşması ve enjeksiyonu gerçekleştirmesini kapsayan tüm görevi başarıyla tamamlama oranı ise yüzde 72 olarak kaydedildi.

Bu sonuçların, teknolojinin gelecekte afet bölgelerinde kullanılabilmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.

Böcekler normal yaşamına devam ediyor

Araştırmacılar, elektronik donanım ve mikroçiplerin yerleştirilmesi sırasında hamam böceklerinin anestezi altında tutulduğunu belirtti.

Sistemler çıkarıldıktan sonra böceklerin normal yaşam sürelerini sürdürebildiği aktarıldı. Bu durum, geliştirilen teknolojinin canlıların hareket kabiliyetini ve yaşamını mümkün olduğunca az etkileyecek şekilde tasarlandığını gösteriyor.

Siborg böcek filoları yolda

Uzmanlar, teknolojinin özellikle büyük afetlerde arama kurtarma ekiplerinin ulaşamadığı noktalarda önemli bir avantaj sağlayabileceğini düşünüyor.

Araştırmacıların öngörüsüne göre, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde siborg böceklerden oluşan filolar gerçek afet senaryolarında görev yapabilir. Böylece enkaz altında mahsur kalan kişilerin yerinin belirlenmesi ve uygun durumlarda acil tıbbi müdahalenin ulaştırılması için yeni bir yöntem ortaya çıkabilir.