200 yıllık! Türkiye’de benzeri yok

Kars’ın tarihi ve kültürel mirasının önemli parçalarından biri olan Gemli Tabya, havadan görüntülendiğinde sahip olduğu sıra dışı mimari daha net ortaya çıkıyor.

Hilal ve at nalı biçimindeki planıyla dikkat çeken tabya, yalnızca askeri tarih açısından değil, Osmanlı döneminin savunma mimarisi ve mühendislik anlayışı bakımından da önemli bir yapı olarak öne çıkıyor.

1 | 7

Savaşlara tanıklık etti

1854 yılında Kerim Paşa tarafından yaptırılan Gemli Tabya, Kars’ın savunmasında önemli bir görev üstlendi.

Tabya, 1855 Osmanlı-Rus Savaşı, 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi ile 1918-1920 yılları arasındaki Osmanlı-Ermeni çatışmaları sırasında aktif olarak kullanıldı.

Kars’ın stratejik konumu nedeniyle kent çevresinde çok sayıda tabya inşa edilirken, Gemli Tabya sahip olduğu özgün mimarisiyle diğer yapılardan ayrılıyor. Savunma amacıyla tasarlanan yapı, dönemin askeri ihtiyaçlarına göre şekillendirilirken, günümüzde ise geçmişin izlerini taşıyan önemli bir kültür varlığı olarak dikkat çekiyor.

2 | 7

Bir dönem kadın hapishanesi olarak kullanıldı

Yaklaşık iki asırlık geçmişe sahip Gemli Tabya, bir dönem kadın hapishanesi olarak da kullanıldı. Farklı dönemlerde farklı amaçlara hizmet eden tarihi yapı, Kars’ın yakın tarihine ilişkin önemli izler barındırıyor.

3 | 7

Ancak yıllar içerisinde yeterli bakım ve koruma çalışmalarının yapılamaması nedeniyle Gemli Tabya’da ciddi tahribat meydana geldi. Yapının bazı duvarları çökerken, iç bölümlerinde de yıkılmalar ve deformasyonlar oluştu.