Yerel kültürler küresel krizlere direniyor

Yerel kültürler küresel krizlere direniyor

Kültürel sürdürülebilirlik, bölgesel ekonomilerin iklim krizi ve küreselleşme karşısındaki en güçlü direnç mekanizması olarak öne çıkıyor. Küresel ölçekte sürdürülebilir turizm ve yerel değerlerin ekonomiye katılımı 1,5 trilyon dolarlık bir ekosistem yaratırken, Ordu Kültür Yolu Festivali yerel mirası koruyarak kentsel dönüşümün sosyal omurgasını inşa etmeye hazırlanıyor.

25 Ağustos 2026 00:00

Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın!

Başak Nur GÖKÇAM/ORDU
basaknur.gokcam@dunya.com

Yeşil ekonomi tartışma­ları çoğunlukla finan­sal mekanizmalar ve yenilenebilir enerji yatırım­ları ekseninde sıkışsa da sür­dürülebilirliğin göz ardı edilen en temel ayağını sosyo-kültü­rel sermaye oluşturuyor. Bir­leşmiş Milletler verilerine gö­re, küresel gayri safi yurtiçi ha­sılanın yüzde 3,1’ini doğrudan besleyen yaratıcı endüstriler ve kültürel miras, yerel ekosis­temlerin korunmasında stra­tejik bir kalkan görevi görüyor. Türkiye'nin toplam fındık di­kim alanlarının yüzde 30,8’ini tek başına barındıran ve 2,3 milyon dekarlık üretim alanıy­la küresel fındık tedarik zinci­rinin kalbi sayılan Ordu, bu kez doğası ve ekonomisiyle bütün­leşen dev bir kültürel aktarım projesine ev sahipliği yapıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ta­rafından düzenlenen Türkiye Kültür Yolu Festivali’nin 15’in­ci durağı olan kent, kentsel ha­fızayı ve somut olmayan mi­rası sürdürülebilir geleceğin merkezine yerleştiriyor.

Fındığın sosyo-ekolojik hafızası

Festival kapsamında Taş­başı Sanat Alanı’nda ger­çekleştirilen ‘Yaşayan Mi­ras Söyleşisi: Fındıkçılık’, bir ürünün ekonomik bir em­tiadan öte, nasıl bölgesel bir kimlik ve ekolojik yaşam bi­çimi sunduğunu gözler önü­ne serdi. Bölge ekonomisinde binlerce ailenin geçim kay­nağı olan fındık, yalnızca re­kor rekoltelerle değil, asırlar­dır süregelen ‘imece’ kültürü, bahçe ritüelleri ve geleneksel imalat yöntemleriyle ele alın­dı. İmece geleneklerinin ya­şatılması, küçük ölçekli üre­ticilerin sosyo-ekonomik dayanıklılığını artırırken; do­ğayla uyumlu geleneksel üre­tim bilgisinin modern dünya­ya aktarılması, çevresel sür­dürülebilirliğin de anahtarını oluşturuyor.

Gelenekten geleceğe döngüsel tasarım

Kültürel mirası çağdaş üre­tim modelleriyle buluştu­ran festival sergileri, atıksız ve döngüsel tasarımın kadim köklerine ışık tuttu. Ordu Ol­gunlaşma Enstitüsü’nde ser­gilenen ‘Kültürel Miras Ta­şıyıcısı’ projesi bünyesinde, kentin tescilli motifleri ve ge­leneksel el sanatları modern moda ve dokuma teknolojile­riyle buluşturuldu. Bitkisel örücülük, nakış ve yöresel do­kumaların sıfır atık prensip­leriyle yeniden yorumlandı­ğı sergi, yerel hammaddelerin sürdürülebilir tasarım kur­gularına nasıl yön verebilece­ğini kanıtladı.

Öte yandan, Ordu Büyükşe­hir Belediyesi Binası’nda ziya­retçilerini ağırlayan ‘Osman­lı’nın Mukaddes Emanetleri’ ve Taşbaşı Kültür Merkezi’ndeki ‘Yaşayan Miras: Ordu’ sergileri, asırlık zanaatların estetik de­ğerini bugüne taşıyarak kentsel aidiyet duygusunu pekiştirdi.

Kuşaklararası aktarım ve yaşayarak öğrenme

Fatsa Kültür Sarayı ve ken­tin farklı noktalarında ger­çekleşen uygulamalı atölye­ler, unutulmaya yüz tutmuş zanaatları geleceğe taşıya­cak yeni nesillere kapı arala­dı. Katılımcıların doğal pig­mentler ve suyla kendi ta­sarımlarını kağıda döktüğü Ebru Atölyesi, ekolojik bo­yama ve geleneksel malzeme kullanımını deneyimleme fır­satı sundu. Yerel mimarinin ahşap maketlerle ölçeklendi­rildiği çalışmalar ve Hüsn-i Hat eğitimi ise zanaatkâr kül­türünün usta-çırak bağını ye­niden canlandırdı.

Kentin sokaklarına yayılan FotoMaraton Ordu ve Çocuk FotoMaratonu etkinlikleri, amatör ve profesyonel fotoğ­rafçıların kadrajından kent­sel doğayı ve yaşamı kayıt al­tına aldı. Durugöl Parkı’nda kurulan Çocuk Köyü’nde eğ­lenceli anlar yaşayan minik­ler kentsel kültürü deneyim­lerken, kentin kültürel birleş­me coşkusu Tayfun Gürsoy Parkı’nda sanatçı Mert De­mir’in ilk gün konseriyle baş­layan müzik maratonuyla tüm şehre yayıldı. 30 Ağus­tos’a kadar sürecek festival, sergi, atölye ve söyleşileriyle Ordu’nun somut ve somut ol­mayan mirasını sürdürülebi­lir bir gelecek vizyonuyla har­manlamaya devam edecek.

İmece kültürüne sahip çıkılıyor

Endüstriyel tarımın getirdiği yüksek maliyetler ve çevre baskısı karşısında geleneksel imece ruhu, toplumsal dayanışmanın ötesinde ekolojik bir koruma kalkanı işlevi görüyor. Ordu'nun fındık üretimiyle özdeşleşen kolektif çalışma modeli, yerel ekonomilerin dış şoklara karşı dirençliliğini artırırken, toprağın koruyucu kullanımına dair kadim bilginin nesilden nesile geçişini garanti altına alıyor. Somut olmayan kültürel mirasın yaşatılması, yerel biyoçeşitliliği ve sürdürülebilir tarım ekosistemlerini doğrudan destekliyor.

Yerel kimliğini koruyan şehirler turizmde %40 daha başarılı

Küresel araştırmalar, kentsel kimliğini ve tarihi miras zincirini koruyan şehirlerin, kültürel yatırımları ve nitelikli turizmi çekmede yüzde 40 daha başarılı olduğunu gösteriyor. Türkiye Kültür Yolu Festivali gibi geniş ölçekli organizasyonlar da tam da bu noktada, yerel zanaatları, yöresel sanatı ve kentsel hafızayı mikro-ekonomik döngülere dahil ediyor. Unutulmaya yüz tutan sanatsal üretimlerin genç kuşaklara aktarılması, kentsel insani sermayeyi güçlendirirken kapsayıcı kalkınma hedeflerine somut katkı sağlıyor.