Tropikal yağmur ormanları, volkanik dağlar, Karayip ve Pasifik kıyıları, aynı ülkenin sınırları içerisinde yer alıyor. Kosta Rika’nın yaklaşık dörtte birlik bir alanı ise, Ulusal Koruma Alanları Sistemi tarafından korunan doğal alanlar kapsamında bulunuyor. Bundan dolayı, Kosta Rika’da milli parklar, ülkenin ekoturizminin omurgasını oluşturuyor. Corcovado, Manuel Antonio, Tortuguero, Arenal Yanardağı gibi parkların yanı sıra, Monteverde Bulut Ormanı gibi özel koruma alanları, ülkenin başlıca ekoturizm merkezleri arasında.
Kosta Rika’yı ziyaret eden turistler, yağmur ormanı yürüyüşlerinden, kuş gözlemciliğine, volkan gezilerinden, deniz kaplumbağaları ve balinaları izlemeye kadar çok farklı etkinliklere katılabiliyor. Ulusal Koruma Alanları Sistemi tarafından korunan alanlar, Kosta Rika’da ekoturizmin gelişmesinde önemli role sahip.
Turizm gelirleri ile doğa korunuyor
Kosta Rika modelinin en dikkat çekici noktalarından biri, Kosta Rika, doğa koruma ile ekonomik kalkınmayı, birbirini destekleyen unsurlar olarak görüyor. Ülkenin doğal güzellikleri, turistleri ülkeye çekerken; turizmden elde edilen gelir de, hem doğa koruma faaliyetlerine, hem de, kırsal alanlardaki ekonomik faaliyetlere katkı sağlıyor.
Dünya Bankası, Kosta Rika’nın başarısını, doğa koruma faaliyetlerinin yanında, çevresel hizmetler için ödeme sistemi (Payment for Environmental Services - PES) gibi politikalara bağlıyor. Bu sistem kapsamında, arazi sahiplerine, ormanları korumaları ve yeniden ağaçlandırmaları için teşvik sağlanıyor. Bu sistem, zaman içerisinde, ülkenin yeniden ormanlaşmasına katkıda bulundu. Böylece, ekoturizmin temelini oluşturan doğal sermaye de, korunmuş oldu.
Sürdürülebilir turizm sertifikası
Kosta Rika’yı, birçok turizm destinasyonundan ayıran unsurlardan biri de, Sürdürülebilir Turizm Sertifikası (Certification for Sustainable Tourism) sistemi. Kosta Rika Turizm Kurulu tarafından geliştirilen sistem; otellerin ve turizm işletmelerinin, çevre ve toplum üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesine yardımcı oluyor. Sertifika sistemi sayesinde oteller, çevre dostu stratejiler için teşvik ediliyor. Dolayısıyla sürdürülebilirlik, yalnızca otellerin reklamlarında kullandıkları bir kavram olmaktan çıkarak, belirli standartlara bağlanıyor.
Yerel halk ekoturizm modelinin bir parçası
Ekoturizmin önemli diğer boyutu ise, yerel ekonomiye katkı. Koruma alanlarının çevresinde, yerel halkın kalkınmasına katkı sağlayan küçük oteller, eko-lodgelar, restoranlar, çiftlikler gelişebiliyor. Ulusal Koruma Alanları Sistemi’ne göre, korunan bölgeler, yalnızca doğanın korunduğu alanlar değil, aynı zamanda bölgede yaşayan yerel topluluklara, turizm yoluyla katkı sağlayan alanlar.
Lapa Rios Lodge
Lapa Rios Lodge, Kosta Rika’nın güneybatısındaki Osa Yarımadası’nda yer alıyor. Lapa Rios, sürdürülebilir turizmin Dünya’daki öncü örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Dünya Bankası’nın sürdürülebilir turizm ile ilgili çalışmalarında, Lapa Rios, Kosta Rika’nın ekoturizm ve sürdürülebilir turizm sertifikaları için örnek teşkil eden vakalardan biri olarak ele alınıyor.
1993 yılında kurulan Lapa Rios Lodge, Osa Yarımadası’nda yaklaşık olarak 405 hektar büyüklüğündeki özel bir yağmur ormanı koruma alanının içinde yer alıyor. Tesisin kuruluş felsefesi, klasik anlamda bir otel inşa etmekten ziyade, turizmden elden edilen gelir ile, yağmur ormanlarının korunmasına katkıda bulunmaktı.
Lapa Rios, doğa koruma ile turizmi aynı ekonomik model içinde birleştirmeye çalışıyor. Tesisin bulunduğu rezervde, Kosta Rika’nın maymun türleri, tembel hayvanlar, zehirli ok kurbağaları ve 300’ün üzerinde kuş türü görülebiliyor. Bölgenin simgelerinden olan kızıl makavlar, tesisin adına da ilham kaynağı olmuş. Lapa Rios, makavların nehri anlamına geliyor.
Enerji tüketimi
Lapa Rios, enerjiyi etkin kullanabilmek için kapsamlı uygulamalar geliştiriyor. Tesiste, yaklaşık olarak, 220 güneş paneli ve 10 nano hidrotürbin bulunuyor. Tesisin enerji gereksiniminin büyük bölümü bunlarla karşılanıyor. Tesis ayrıca, güneş enerjisi ile çalışan sıcak su sisteminden faydalanıyor. Buna ilaveten, tesiste, düşük enerji tüketimi olan ekipmanlar kullanılıyor. Misafirlere düzenlenen sürdürülebilirlik turu sırasında, misafirlere, bu sistemlerin nasıl çalıştığı gösteriliyor.
Su ve atık yönetimi
Su tüketimi, sayaçlarla takip ediliyor. Tesiste, biyolojik olarak parçalanabilir temizlik ve banyo ürünleri kullanılıyor. Ayrıca, organik ve inorganik atıklar ayrıştırılıyor. Organik atıkların büyük bölümü, kompost yapımında değerlendiriliyor. Geri dönüştürülebilir malzemeler, geri dönüşüm merkezlerine gönderiliyor. Havuzlarda, geleneksel klor kullanımı yerine, tuz bazlı arıtma sistemi tercih ediliyor.
Yerel istihdam
Tesis’in sürdürülebilirlik anlayışı, sadece çevre politikaları ile sınırlı değil. Tesis, yerel istihdam ve yerel halkın kalkınmasını, ekoturizm modelinin bir parçası olarak görüyor. Tesiste çalışanların tamamı, yerel halktan oluşuyor. Kadınların topluma kazandırılması için, yönetim görevlerinin önemli bölümünde, kadınlar yer alıyor. Sürdürülebilirlik yaklaşımı kapsamında, çevre eğitim programları, yerel üreticilerden ürün alımı ve yerel halk ile birlikte düzenlenen etkinlikler bulunuyor.
Kaynaklar:
İlbay, B. (2021) "Ekoturizmde Sertifikalandırma" Kitap Bölümü, sayfa 161-170, Özgen Çiğdemli, A.Ö. (2021) (Editör), "Ekoturizmi Anlamak" editörlü kitap, Detay Yayıncılık: Ankara.
Dünya Bankası (World Bank Group), “How Costa Rica is Investing in a Landscape Approach to Build a Sustainable Future”, 2022: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2022/03/21/how-costa-rica-is-investing-in-a-landscape-approach-to-build-a-sustainable-future
Dünya Bankası (World Bank Group), “Sustaining Forests and Strengthening Communities in Costa Rica”, 2025: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2025/03/21/proteger-bosques-fortalecer-comunidades-costa-rica
Visit Costa Rica – Costa Rica Tourism Board, “Sustainability”:
https://www.visitcostarica.com/sustainabilitySINAC – Sistema Nacional de Áreas de Conservación, “Programa de Turismo”: https://www.sinac.go.cr/ES/turismo/Paginas/prograturis.aspx
Lapa Rios Lodge, “Sustainability”: https://www.laparios.com/sustainability/
Lapa Rios Lodge, “About Lapa Rios”: https://www.laparios.com/about-lapa-rios/
Visit Costa Rica – Costa
Rica Tourism Board, “Lapa Rios Hotel”: https://www.visitcostarica.com/planning-your-trip/hotels/lapa-rios-hotelNational Geographic, “Nine Destinations You Should Feel Good About Visiting”: https://www.nationalgeographic.com/travel/article/9-destinations-you-should-feel-good-about-visiting-most-sustainable-places-tourism
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
Hakkında daha ayrıntılı: Kosta RikaekoturizmTurizmDr. Elif Dikmen Diriöz
DAHA FAZLA HABER OKU
Dr. Osman Gazi Kandemir Derin harekât fikrinin doğuşu ve tasfiyesi
Vahap Aydoğan Yüzyıllık Yalnızlık: Bizden önce yazılmış bir cümlenin içinde mi yaşıyoruz?
Umut Berhan Şen Kamerun'da yaşlı düzenin illüzyonu ve Biya'nın gölge oyunu
Mine Ataman Gezegende binlerce yenilebilir bitki var, sofralar 12 bitki ve 5 hayvan çeşidine mahkûm
Yorumlar (0)
Giriş yaparak yorum yazabilirsin.
İlk yorumu sen yaz.