Kuru temizlemecilerin çevresinde yaşayanlar dikkat: Parkinson riski yüzde 23 artabiliyor

YAYINLAMA 22 Ağustos 2026 15:33

GÜNCELLEME 22 Ağustos 2026 15:34

Ekonomim haberlerini Google'da daha sık görün Ekonomim'i tercih ettiğiniz kaynaklara ekleyerek nitelikli haberlere daha kolay ulaşın.

19 milyondan fazla kişinin verileri incelendi

Phoenix'teki Barrow Nöroloji Enstitüsü öncülüğünde gerçekleştirilen araştırmada, 67 yaş ve üzerindeki 19 milyondan fazla kişinin sağlık kayıtları değerlendirildi. Çalışma kapsamında yaklaşık 180 bin Parkinson vakası incelendi.

Araştırmacılar; yaş, cinsiyet, gelir düzeyi ve diğer değişkenleri hesaba katarak, Parkinson vakaları ile kuru temizleme işletmelerinin konumu arasındaki ilişkiyi analiz etti.

Kritik eşik 150 metre

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, kuru temizleme işletmelerine olan mesafenin hastalık riskiyle bağlantılı olması oldu.

Bir kuru temizleme dükkanına 150 metre veya daha yakın mesafede yaşayan kişilerde Parkinson görülme oranının, genel olarak daha uzak bölgelerde yaşayanlara kıyasla yüzde 14 daha yüksek olduğu belirlendi.

İşletmelere 6 ila 8 kilometre uzaklıkta yaşayanlarla karşılaştırıldığında ise özellikle yürüme ve hareket güçlüğü bulunan Parkinson hastaları dikkate alındığında risk farkının yüzde 23'e kadar çıktığı görüldü.

TCE şüphesi yeniden gündemde

Uzmanların dikkat çektiği başlıca maddelerden biri, kuru temizlemede uzun yıllardır kullanılan trikloroetilen (TCE) adlı kimyasal çözücü.

TCE'nin Parkinson riskiyle bağlantısı daha önce de araştırmalara konu olmuştu. Yeni çalışma ise kimyasalla doğrudan çalışan kişiler dışında, kuru temizleme işletmelerinin yakınında yaşayanların da potansiyel maruziyet açısından değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Araştırmacılar, kimyasal maddelerin buharlaşarak çevredeki binalara ulaşabileceğini ve toprağa sızabileceğini belirtiyor. Özellikle eski altyapının bulunduğu ve nüfusun yoğun olduğu bölgelerde bu tür maruziyetlerin daha belirgin hale gelebileceği ifade ediliyor.

Kesin neden-sonuç ilişkisi henüz kanıtlanmadı

Araştırmacılar, elde edilen bulguların kuru temizleme işletmelerinin Parkinson'a doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığının altını çiziyor. Çalışma, işletmelere yakın yaşamak ile hastalık riski arasında istatistiksel bir ilişki ortaya koyuyor.

Bununla birlikte uzmanlar, çevresel faktörlerin nörolojik hastalıklar üzerindeki etkisinin giderek daha fazla araştırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Hava kirliliği, pestisitler ve mikroplastikler gibi çeşitli çevresel unsurların da nörolojik sağlık üzerindeki olası etkileri daha önce bilimsel çalışmalarda ele alınmıştı.

Çevre denetimleri önem kazanıyor

Çalışmanın yazarları, çevresel kimyasal maruziyetlerin daha ayrıntılı biçimde takip edilmesinin Parkinson gibi nörolojik hastalıkların toplum üzerindeki yükünü azaltmada önemli olabileceğini belirtiyor.

Araştırmacılara göre elde edilen sonuçlar, özellikle kuru temizleme işletmelerinin bulunduğu yerleşim bölgelerinde çevresel denetimlerin artırılması ve riskli bölgelerde hedefli sağlık taramalarının değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.